NeuroEfektywnieNeuroinsight Lab
Atlas mózgu Masz w głowie około 86 mld neuronów. Poznaj je z bliska.
Wszystko, co teraz robisz, od czytania tego zdania po zastanawianie się, czy kliknąć dalej, dzieje się w mózgu, który mieści się w Twojej czaszce i którego nigdy nie zobaczysz. Aż do teraz… Odkryj, jak działa Twój mózg i jak nieraz próbuje Cię oszukać.
Kiedy czytasz, sygnał biegnie przez te szlaki, w tej kolejności:
- Nerw wzrokowy niesie impulsy z oka do wzgórza.
- Promienistość wzrokowa przekazuje je ze wzgórza do kory wzrokowej z tyłu głowy.
- Pęczek podłużny dolny biegnie spodem płata skroniowego, tam kształty liter stają się słowem.
- Pęczek potyliczny pionowy łączy słowo z miejscem w wierszu, na które patrzysz.
- Pęczek łukowaty niesie słowo do obszarów językowych płata czołowego.
- Nerw okoruchowy przesuwa oko na następne słowo.
Co robi każdy odcinek
Skąd te dane
Świecą szlaki, których używa mózg przy czytaniu po cichu: łącznie około 507 mm włókien, długości z atlasu HCP1065, czyli średniej z 1065 osób (Yeh 2022, CC BY-SA 4.0). Impuls jest spowolniony, a kolejność odcinków to uproszczony model czytania, nie zapis z Twojego mózgu (opisy odcinków według prac Yeatmana i wsp. z 2012 i 2014 r.). Przeciągnij, żeby obrócić.
Mózg na co dzień
Co robi mózg, gdy…
Ból
…coś Cię boli?Młotek trafia w palec. Gdzie powstaje ból, w palcu czy w mózgu? Od nocyceptora przez rdzeń do mózgu, na prawdziwych danych.
Sen
…zasypiasz?Jedna prawdziwa noc zapisana w EEG. Zobacz, jak mózg zasypia, wraca do tego, co działo się w dzień, utrwala część wspomnień i płucze się płynem.
Świadomość
…wiesz, że istniejesz?Czytasz to zdanie i wiesz, że je czytasz. Gdzie kończy się praca mózgu, a zaczyna Twoje przeżycie?
Dopamina
…czegoś bardzo chcesz?Nie jest cząsteczką lubienia ani szczęścia. Odpowiada przede wszystkim za chcenie.
Uwaga
…próbujesz się skupić?Do zmysłów wpływa miliard bitów na sekundę, a uwaga wybiera, co przejdzie dalej.
Fale mózgowe
…zamykasz oczy?Przy zamkniętych oczach udział alfy w mocy jednego zapisu EEG rośnie 4,2 raza.
Déjà vu
…ta chwila już była?Pewność, że ta chwila już była, i wiedza, że być nie mogła. Laboratoryjne déjà vu wywołasz na sobie.
Mózg w liczbach
Błędy poznawcze
Twój mózg idzie na skróty. Przyłapiesz go na tym?
Każdy efekt najpierw sprawdzasz na sobie, w minutę lub dwie, a potem widzisz, co pokazały badania i co wiadomo o mózgu.
Gdy kontekst decyduje za Ciebie. Czy wiesz, co wybierasz?
Efekt framinguTe same liczby, tylko inaczej ubrane. Czy mimo to zmienisz wybór?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt zakotwiczeniaCzy Twój szacunek jest na pewno Twój?ok. 1,5 minPewność efektu★★★★★
Efekt wabikaPo co w menu danie, którego prawie nikt nie wybiera?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt opcji domyślnejIle Twoich decyzji podjął ktoś, kto zaznaczył pole za Ciebie?2-4 minPewność efektu★★★★★
Efekt pewnościIle jesteś w stanie oddać za słowa „na pewno”?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt iluzorycznej prawdyCo sprawia, że kłamstwo wydaje się prawdą?3-5 minPewność efektu★★★★★
Efekt czystej ekspozycjiDlaczego w lustrze podobasz się sobie bardziej niż na zdjęciu?2-4 minPewność efektu★★★★★
Efekt aureoliDlaczego pierwsze wrażenie tak trudno zmienić?3-5 minPewność efektu★★★★★
Efekt framinguTe same liczby, tylko inaczej ubrane. Czy mimo to zmienisz wybór?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt zakotwiczeniaCzy Twój szacunek jest na pewno Twój?ok. 1,5 minPewność efektu★★★★★
Efekt wabikaPo co w menu danie, którego prawie nikt nie wybiera?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt pewnościIle jesteś w stanie oddać za słowa „na pewno”?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Awersja do stratChoć w tej grze możesz zarobić, większość się wycofuje. Dlaczego?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt utopionych kosztówDwa opłacone wyjazdy w ten sam weekend. Jedziesz na droższy czy na ten, który bardziej Ci się podoba?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt posiadaniaCzy Twój kubek jest wart więcej niż taki sam nowy ze sklepu?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Dyskontowanie odroczonych nagród500 zł dziś czy 550 zł za rok? A jeśli to Ty płacisz?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt prawie wygranejDlaczego przegrana o włos kusi, żeby zagrać jeszcze raz?1-3 minPewność efektu★★★★★
Efekt pewnościIle jesteś w stanie oddać za słowa „na pewno”?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Złudzenie gracza i gorąca rękaPięć orłów z rzędu. Na co teraz stawiasz?ok. 2 minPewność efektu★★★★★
Efekt prawie wygranejDlaczego przegrana o włos kusi, żeby zagrać jeszcze raz?1-3 minPewność efektu★★★★★
Błąd koniunkcjiCzy więcej szczegółów czyni historię bardziej prawdopodobną?2-4 minPewność efektu★★★★★
Pomijanie częstości bazowejTest myli się tylko 5 razy na 100 i właśnie wskazał chorobę. Jak bardzo możesz mu ufać?2-4 minPewność efektu★★★★★
Heurystyka dostępnościSkąd wiesz, czego jest więcej, skoro nikt tego nie policzył?2-4 minPewność efektu★★★★★
Iluzoryczna korelacjaCzy stawy naprawdę czują zmianę pogody?5-6 minPewność efektu★★★★★
Heurystyka dostępnościSkąd wiesz, czego jest więcej, skoro nikt tego nie policzył?2-4 minPewność efektu★★★★★
Efekt iluzorycznej prawdyCo sprawia, że kłamstwo wydaje się prawdą?3-5 minPewność efektu★★★★★
Błąd konfirmacjiSkąd wiesz, że się nie mylisz? I czy w tym też się nie mylisz?3-7 minPewność efektu★★★★★
Efekt wiedzy po fakcie„Od początku było wiadomo”. Na pewno?4-7 minPewność efektu★★★★★
Nadmierna precyzjaDlaczego prognozy „na pewno między X a Y” tak często chybiają?3-7 minPewność efektu★★★★★
Ślepota pozauwagowaJak można patrzeć prosto na coś i tego nie zobaczyć?2-3 minPewność efektu★★★★★
Niewidzenie zmianCzy zauważysz, że rozmawiasz już z kimś innym?3-5 minPewność efektu★★★★★
Fałszywe wspomnieniaA co, jeśli to, co pamiętasz, nie jest prawdziwe?2-5 minPewność efektu★★★★★
Ślepota wyboruCzy wiesz, dlaczego coś wybierasz?2-4 minPewność efektu★★★★★
Efekt czystej ekspozycjiDlaczego w lustrze podobasz się sobie bardziej niż na zdjęciu?2-4 minPewność efektu★★★★★
Efekt wiedzy po fakcie„Od początku było wiadomo”. Na pewno?4-7 minPewność efektu★★★★★
Nadmierna precyzjaDlaczego prognozy „na pewno między X a Y” tak często chybiają?3-7 minPewność efektu★★★★★
Ślepota wyboruCzy wiesz, dlaczego coś wybierasz?2-4 minPewność efektu★★★★★
Nierealistyczny optymizmDlaczego „mnie to nie spotka” brzmi tak przekonująco?3-6 minPewność efektu★★★★★
Efekt Dunninga-KrugeraDlaczego każdy jest ekspertem od polityki i sportu?3-7 minPewność efektu★★★★★
Efekt ślepej plamkiDlaczego w każdej kłótni to druga strona jest nieobiektywna?2-5 minPewność efektu★★★★★
Złudzenie planowaniaDlaczego „zrobię to w tydzień” tak często kończy się po dwóch?4-7 minPewność efektu★★★★★
Efekt BarnumaDlaczego horoskop tak często pasuje akurat do Ciebie?2-4 minPewność efektu★★★★★
Efekt czystej ekspozycjiDlaczego w lustrze podobasz się sobie bardziej niż na zdjęciu?2-4 minPewność efektu★★★★★
Efekt ślepej plamkiDlaczego w każdej kłótni to druga strona jest nieobiektywna?2-5 minPewność efektu★★★★★
Efekt aureoliDlaczego pierwsze wrażenie tak trudno zmienić?3-5 minPewność efektu★★★★★
Podstawowy błąd atrybucjiDlaczego kierowca, który zajechał Ci drogę, wydaje się po prostu chamem?2-4 minPewność efektu★★★★★
Efekt fałszywej zgodnościDlaczego wydaje się, że wszyscy robią to samo co Ty?3-5 minPewność efektu★★★★★
Faworyzowanie grupy własnejDlaczego kibicujesz drużynie, której zawodników nawet nie znasz?2-4 minPewność efektu★★★★★
Iluzoryczna korelacjaCzy stawy naprawdę czują zmianę pogody?5-6 minPewność efektu★★★★★
Wyczerpanie egoSilna wola wyczerpuje się jak bateria. Czy na pewno?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Pozy siły (power posing)Dwie minuty w pozie superbohatera zmieniają hormony. Czy na pewno?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Efekt MakbetaNieczyste sumienie każe sięgnąć po mydło. Czy na pewno?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Mimiczne sprzężenie zwrotneUśmiechnij się, a poczujesz się lepiej. Czy na pewno?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Test pianki MarshmallowDziecko, które poczeka na drugą piankę, odniesie sukces?ok. 1 minPewność efektu★★★★★
Zagrożenie stereotypemPrzypomnienie stereotypu obniża osiągany wynik?ok. 1 minPewność efektu★★★★★Z bliska
Od całego mózgu do jednej synapsy.
Jak maleńki jest neuron w Twojej głowie?
Przelot przez 5 skal, od całego mózgu przez przekrój kory i milimetr sześcienny tkanki do jednego neuronu i miejsca, w którym łączy się z inną komórką. Wszystko na danych z atlasu Allena, projektu BigBrain i zbioru H01.
PodróżZacznij podróżMyślisz, że kora to same neurony?
11 rodzajów komórek z 1 mm³ ludzkiej kory. Neurony to tylko około 33% z nich.
NeuronyMilimetr sześcienny
Wszystkie 49 379 ciał komórek z H01, milimetra sześciennego ludzkiej kory skroniowej z mikroskopu elektronowego.
Milimetr sześciennyOd Ziemi do synapsy
Jedno ciągłe zejście od Ziemi przez Rynek Główny w Krakowie do pojedynczej synapsy. 17 szczebli, każdy w prawdziwej skali.
SkalaOd mikrosekund do dekad
Od jednego impulsu neuronu do 100 lat. Słuch, widzenie, pamięć i wiek mózgu, z próbami na sobie.
CzasMózg w liczbach
Mapy mózgu
Obróć mózg i sprawdź, jak działa.
Kliknij korę albo puść sygnał przez istotę białą.
Mapa czuciowo-ruchowa
Ruch i dotyk na korze, na atlasie 360 obszarów. Kliknij obszar, żeby zobaczyć, czym jest i z czym się łączy.
Istota biała
87 nazwanych pęczków z atlasu HCP1065 i sygnał, którego czas przejścia liczy się z prawdziwej długości drogi.
Obwody mózgu
16 obwodów prostym językiem: dotyk, ból, ruch, pamięć, mowa, wzrok i nagroda. Każdy do odtworzenia na mózgu 3D.
Mapa widzenia
Pole widzenia rozłożone na korze jednej osoby, zmierzone w skanerze. Kliknij korę i zobacz, gdzie patrzy.
Struktury głębokie
Wzgórze, prążkowie, hipokamp, ciało migdałowate i inne struktury pod korą, razem ze zmierzonymi szlakami.
Fale spiralne
Wirująca fala nad pasmem czuciowym. U myszy zmierzona, u ludzi nierozstrzygnięta, tutaj pokazana schematycznie.
Sprawdź się
Ile z tego zostało Ci w głowie? Pytania i liczby ze źródłami.
Ile wiesz o mózgu?
10 pytań o mózg, od wiedzy szkolnej po badania naukowe. Po każdej odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie i źródło, a na końcu wynik z grafiką do udostępnienia.
Sprawdź sięFakty i ciekawostki
Ile neuronów masz w głowie, ile energii zużywa Twój mózg i które popularne liczby okazały się mitem. Przy każdej widać źródło i to, czy jest pomiarem, wartością szacowaną, wyliczeniem czy przedmiotem sporu.
Mózg w liczbachŹródła
Skąd pochodzi każdy obraz i każda liczba?
1 331 prac i zbiorów danych z 62 stron Atlasu.
Z podziękowaniami dla niezwykłej pracy zespołów z:
- Allen Institute
- MIT
- Montreal Neurological Institute
- Harvard University
- Google Research
- University of Pittsburgh
- University of Melbourne
- George Mason University
- Neuroinsight Labby SeeWidely