Katalog neuronów
11 klas komórek z milimetra sześciennego ludzkiej kory, każda jako prawdziwa rekonstrukcja z mikroskopu elektronowego. Atlas mózgu, NeuroEfektywnie × Neuroinsight Lab.
Klasy komórek
Komórka piramidowa. Komórka wyjściowa kory.
Neuron pobudzający, który wypuszcza ku powierzchni kory jeden gruby dendryt wierzchołkowy, a wokół ciała rozkłada dendryty podstawne. Jego akson potrafi opuścić korę i dotrzeć do innego obszaru mózgu, a dendryty pokrywają kolce, z których każdy może przyjąć synapsę.
Interneuron. Lokalny hamulec.
Neuron hamujący, który działa niemal wyłącznie lokalnie, bo jego akson zostaje w pobliżu własnego ciała komórki. Nie ma kolców, a autorzy wydania zaliczyli do interneuronów każdy neuron, który nie był ani kolczysty, ani piramidowy, więc tę klasę wyznacza raczej to, czym komórka nie jest.
Komórka gwiaździsta kolczysta. Pobudzająca, bez dendrytu wierzchołkowego.
Podobnie jak komórka piramidowa jest kolczysta i pobudzająca, ale nie ma dendrytu wierzchołkowego, więc jej gałęzie rozchodzą się we wszystkie strony. W podręcznikach to komórka warstwy IV, która odbiera sygnały docierające ze wzgórza, a w tym bloku jest najrzadszym typem neuronu.
Komórka kolczysta o nietypowym drzewie. Pobudzająca, o nietypowym kształcie.
Ma kolce, więc jest pobudzająca, ale jej drzewo dendrytyczne nie pasuje do wzorca komórki piramidowej. Autorzy wydania opisali takie komórki w osobnej klasie, zamiast dopisywać je do kategorii, do której nie pasują.
Neuron niesklasyfikowany. Neuron, którego nie dało się przypisać.
Na pewno jest neuronem, ale nie wiadomo, jakiego typu. Według autorów pracy to głównie komórki, których ciała nie zmieściły się w całości w bloku, więc zostało z nich za mało, żeby je ocenić.
Oligodendrocyt. Owija aksony mieliną.
Nie jest neuronem, tylko owija aksony mieliną, dzięki której impuls nerwowy pokonuje metr w milisekundach, a nie w sekundę. Najwięcej oligodendrocytów leży głęboko w istocie białej, bo tam biegną aksony, a w tym bloku jest ich więcej niż wszystkich neuronów razem wziętych.
Astrocyt. Oplata synapsy i naczynia.
Nie jest neuronem. Jego najdrobniejsze wypustki oplatają synapsy i sięgają naczyń krwionośnych, a sąsiednie astrocyty dzielą tkankę między siebie, prawie na siebie nie zachodząc. Astrocyt pracuje całą swoją powierzchnią, dlatego ta jedna komórka ma najbardziej złożoną siatkę w całym katalogu.
Mikroglej albo prekursor oligodendrocytów. Komórka odpornościowa albo prekursor.
Dwa rodzaje gleju, które wyglądają tak podobnie, że po samym kształcie nie dało się ich rozdzielić, dlatego w spisie ciał komórek tworzą jedną klasę. Mikroglej to komórki odpornościowe mózgu, a z prekursorów powstają nowe oligodendrocyty.
Komórka w kształcie litery C. Nazwana od kształtu, liczona z glejem.
Od tej klasy zależą sumy podane w pracy. Policzona z neuronami nie zgadza się z żadną z nich, a policzona z glejem odtwarza wszystkie 3, dlatego stoi tutaj.
Komórka naczynia krwionośnego. Buduje ścianę naczynia.
Komórki śródbłonka wyściełają naczynie od środka, a perycyty oplatają je z zewnątrz. Autorzy wydania naliczyli 4604 komórki śródbłonka oraz 3549 perycytów i innych komórek okołonaczyniowych na około 230 mm naczyń, ale w spisie ciał komórek jest tylko część z nich, bo naczynia opisano w osobnej warstwie danych.
Komórka bez klasy. Bez klasyfikacji.
Ciało komórki, które autorzy wydania odnotowali, ale nie przypisali do żadnej klasy.
Atlas mózgu, wspólny projekt NeuroEfektywnie.pl i Neuroinsight Lab: Strona startowa Atlasu · Podróż · Mózg w liczbach · Sprawdź się · Katalog neuronów · Heurystyki i błędy poznawcze · Wszystkie wizualizacje · Źródła i podziękowania.