„Big Five” - czyli testy decydujące o pracy, ale niekoniecznie ukazujące prawdę…

Przez ponad 30 lat psychologia opierała się na modelu „Wielkiej Piątki” cech osobowości.
Teraz zespół z Vanderbilt University, analizując dane od 149 337 osób, odkrył, że ten model jest niekompletny.
Nowa struktura ujawnia sześć cech zamiast pięciu i trzy meta-cechy, w tym całkowicie nową – „dezinhibicję”.
Zespół pod kierunkiem Andrew Samo zastosował zaawansowaną analizę grafów taksonomicznych (TGA), która bada związki między pytaniami ankietowymi „od dołu do góry”, zamiast narzucać teoretyczną strukturę z góry, co pozwoliło jeszcze łatwiej zaobserwować wzorce.
Rezultat?
Oprócz znanej piątki (neurotyczność, sumienność, otwartość, ugodowość*, ekstrawersja*) pojawiły się odrębne cechy:
👉 towarzyskość (sociability)
👉 uczciwość (integrity)
👉 impulsywność (impulsivity)
*Ugodowość i ekstrawersja zostały podzielone/przekształcone w nowej strukturze.

Model generuje nowe pytania:
czy to, co wiemy o sobie, jest tak naprawdę…
fałszywą prostotą?
Czy przestarzałe testy zatrzymują Twój potencjał?
Jak wykorzystać nową naukę do realnej zmiany w ocenie siebie i innych?
Która z nowych cech była Twoją siłą, zanim o niej w ogóle usłyszałeś(-aś)?
NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail
Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail
Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

- Tagi:
- jak czytać badania
Źródła:
- Samo, A., Garrido, L. E., Abad, F. J., Golino, H., McAbee, S. T., & Christensen, A. P. (2025). Revisiting the IPIP-NEO personality hierarchy with taxonomic graph analysis. European Journal of Personality, 0(0). https://doi.org/10.1177/08902070251352590






