NIE PODEJMUJEMY WŁASNYCH DECYZJI?

Czy jesteśmy tylko bezwładnymi automatami biologicznymi wykonywającymi tylko wolę mózgu? Co mówi na ten temat neuronauka?

Wszystko zaczęło się w 1983 roku od eksperymentu Benjamina Libeta.

1️⃣ Badani siadali przed przyciskiem, który mogli nacisnąć w dowolnym momencie.
2️⃣ Przed sobą mieli tarczę zegara, który w 3 sekundy zataczał pełen okrąg.
3️⃣ Uczestnicy badania mieli zapamiętać ułożenie wskazówki, gdy świadomie podjęli decyzję o naciśnięciu przycisku.

Rezultat był niesamowity!
EEG zarejestrowało aktywność mózgu w obszarze aktywującym się podczas naciskania jeszcze przed podjęciem przez badanych świadomej decyzji.

Z Atlasu mózgu · Fale mózgowe

Ruch i wyobrażenie na prawdziwym zapisie

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

Co więcej, badanie EEG pozwalało określić, że badany zamierza nacisnąć przycisk, zanim sam uczestnik świadomie postanowił to zrobić.

Zatem:
👉 czy chcemy tego, co robimy?
👉 czy robimy to, co chcemy?

Wiele kolejnych badań pokazało, że nasze decyzje często są jedynie racjonalizowane przez świadomość, a sama decyzja zapada podświadomie na długo przed podjęciem działania.

Z Atlasu mózgu · Błędy poznawcze

Czy da się bronić wyboru, którego się nie dokonało? W badaniu z 2005 roku ludzie robili to z taką samą pewnością jak przy prawdziwych wyborach, a w trakcie zauważono 13 na 100 zamian.

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

Czy to badanie pokazuje, że jesteśmy bezwładnymi automatami biologicznymi?
Właśnie musimy uważać, aby NIE nadinterpretować tego badania i by NIE wyciągać pochopnych wniosków, że wolna wola jest jedynie złudzeniem.

Ostatnie badania pokazują, że to, co konkretnie zbadał Libet, to aktywność mówiąca o GOTOWOŚCI DO DZIAŁANIA.

✨ W nowszym badaniu odtworzono eksperyment, ale z dwoma przyciskami i lampką pokazującą, który przycisk badani mają nacisnąć.

Zaobserwowano tutaj, że aktywność w mózgu była rejestrowana w obu obszarach aktywnych podczas naciskania każdego z przycisków, zanim jeszcze badani otrzymali podpowiedź w postaci światełka.

Oznacza to, że zbadany przez Libeta układ stanowił niejako układ gotowości, gdzie mózg był jakby w „blokach startowych” przed biegiem.

Czy to oznacza, że mamy jednak wolną wolę? 🧐
Wciąż staramy się to zrozumieć i szukamy. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, aczkolwiek wiemy, że większość decyzji dnia codziennego zachodzi w nieuświadomionych procesach, a my jedynie otrzymujemy „wynik” tych procesów decyzyjnych. To oznacza, że większość swojego życia „jedziemy na autopilocie”, wybierając opcje domyślne podsuwane przez nasz mózg.

🔥 Czy mamy na nie wpływ?
Tak, ale to temat na osobny wpis...