🚨 Polityk twierdzi, że klapsy są dobre dla dzieci. Co na to neuronauka?
Każdy klaps zostawia trwały ślad w mózgu dziecka?
W czasie przed wyborami 2025 w przestrzeni publicznej pojawiła się wypowiedz jednego z kandydatów na Prezydenta RP(!), który stwierdził, że „z badań wynika, że dzieci, które dostają klapsy, mają mniej problemów niż te, które w ogóle nie są karane”.
📊 Metaanaliza 75 badań prowadzona przez zespół dr Elizabeth Gershoff i dr Andrew Grogan-Kaylor z Uniwersytetu Teksańskiego przeanalizował dane z 50 lat badań, obejmujących ponad 160 000 dzieci. To, co odkryli, może zaskoczyć zwolenników klapsów:
🧠 Klapsy NIE zwiększają posłuszeństwa dzieci, ani w krótkim, ani w długim terminie.
🧠 Klapsy ZWIĘKSZAJĄ prawdopodobieństwo zachowań agresywnych i aspołecznych.
🧠 Klapsy WIĄŻĄ SIĘ z problemami ze zdrowiem psychicznym i trudnościami poznawczymi.
Dodatkowo:
🔍 Klapsy aktywują w mózgu dziecka reakcję „walcz lub uciekaj”, co powoduje wydzielanie kortyzolu - hormonu stresu. Nie jest to wcale reakcja dla której mózg jest „stworzony”. Długotrwała ekspozycja na kortyzol prowadzi do zmniejszenia objętości hipokampa - części mózgu odpowiedzialnej za pamięć i uczenie się.
🔍 Badanie z 2009 roku opublikowane w czasopiśmie NeuroImage wykazało, że dzieci, które doświadczały kar fizycznych, miały zmniejszoną objętość istoty szarej w korze przedczołowej - obszarze kluczowym dla podejmowania decyzji i kontroli impulsów.
🔍 Neuroobrazowanie pokazuje, że klapsy mogą prowadzić do zmian w połączeniach neuronalnych w obszarach mózgu odpowiedzialnych za regulację emocji.
💥 Wbrew twierdzeniom niektórych polityków stosowanie klapsów wiąże się:
🚨 ze zwiększonym poziomem agresji
🚨 ze słabszymi relacjami rodzic-dziecko
🚨 z niższymi wynikami w testach poznawczych
🚨 z większym ryzykiem problemów ze zdrowiem psychicznym
Czy to na pewno jest to co chce osiągnąć rodzic sięgający po „to tylko klapsy”
👉 Jakie alternatywy podpowiada neuronauka?
Badania prowadzone przez dr Dana Siegela wskazują, że podejście oparte na tzw. „dyscyplinie połączeniowej” (connection-based discipline) wspiera optymalny rozwój mózgu:
✅ Regularne, spokojne rozmowy o emocjach wzmacniają połączenia w korze przedczołowej
✅ Modelowanie pożądanych zachowań aktywuje neurony lustrzane
✅ Konsekwentne, ale nie surowe granice pomagają w rozwoju samoregulacji
I ja wiem, że dla niektórych to może być trudniejsze niż danie klapsa, ale jeśli wymagamy od dzieci, to wymagajmy też od siebie, jako rodziców.
NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail
Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.
NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail
Dołącz do 12 700+ subskrybentów.
- Tagi:
- dzieci i rozwój
Źródła:
- Bugental, D. B., Martorell, G. A., & Barraza, V. (2003). The hormonal costs of subtle forms of infant maltreatment. Hormones and Behavior, 43(1), 237-244.
- Cheng, Y., Hung, A. Y., & Decety, J. (2012). Dissociation between affective sharing and emotion understanding in juvenile psychopaths. Development and Psychopathology, 24(2), 623-636.
- Decety, J., Michalska, K. J., & Kinzler, K. D. (2012). The contribution of emotion and cognition to moral sensitivity: A neurodevelopmental study. Cerebral Cortex, 22(1), 209-220.
- Durrant, J. E. (1999). Evaluating the success of Sweden's corporal punishment ban. Child Abuse & Neglect, 23(5), 435-448.
- Durrant, J. E. (2008). Physical punishment, culture, and rights: Current issues for professionals. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 29(1), 55-66.
- Gershoff, E. T., & Grogan-Kaylor, A. (2016). Spanking and child outcomes: Old controversies and new meta-analyses. Journal of Family Psychology, 30(4), 453-469.
- Lim, L., Radua, J., & Rubia, K. (2014). Gray matter abnormalities in childhood maltreatment: A voxel-wise meta-analysis. American Journal of Psychiatry, 171(8), 854-863.
- Lupien, S. J., McEwen, B. S., Gunnar, M. R., & Heim, C. (2009). Effects of stress throughout the lifespan on the brain, behaviour and cognition. Nature Reviews Neuroscience, 10(6), 434-445.
- McEwen, B. S. (2012). Brain on stress: How the social environment gets under the skin. Proceedings of the National Academy of Sciences, 109(Supplement 2), 17180-17185.
- McLaughlin, K. A., Sheridan, M. A., & Lambert, H. K. (2014). Childhood adversity and neural development: Deprivation and threat as distinct dimensions of early experience. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 47, 578-591.
- Nelson, C. A., Zeanah, C. H., & Fox, N. A. (2019). How early experience shapes human development: The case of psychosocial deprivation. Neural Plasticity, 2019, 1676285.
- Siegel, D. J. (2012). The developing mind: How relationships and the brain interact to shape who we are (2nd ed.). Guilford Press.
- Siegel, D. J., & Bryson, T. P. (2016). No-drama discipline: The whole-brain way to calm the chaos and nurture your child's developing mind. Bantam.
- Straus, M. A. (2001). Beating the devil out of them: Corporal punishment in American families and its effects on children (2nd ed.). Transaction Publishers.
- Straus, M. A., & Paschall, M. J. (2009). Corporal punishment by mothers and development of children's cognitive ability: A longitudinal study of two nationally representative age cohorts. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 18(5), 459-483.
- Teicher, M. H., Andersen, S. L., Polcari, A., Anderson, C. M., Navalta, C. P., & Kim, D. M. (2003). The neurobiological consequences of early stress and childhood maltreatment. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 27(1-2), 33-44.
- Teicher, M. H., & Samson, J. A. (2016). Annual research review: Enduring neurobiological effects of childhood abuse and neglect. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 57(3), 241-266.
- Tomoda, A., Suzuki, H., Rabi, K., Sheu, Y. S., Polcari, A., & Teicher, M. H. (2009). Reduced prefrontal cortical gray matter volume in young adults exposed to harsh corporal punishment. NeuroImage, 47, T66-T71.
