Co się dzieje w mózgu po uderzeniu?
DARPA pokazuje niewidzialną prawdę.
Jeden moment. Jedna fala uderzeniowa.
Biliony połączeń neuronalnych pod ostrzałem.
Rzadko mogę Wam pokazać coś z DARPA (Agencji Zaawansowanych Projektów Badawczych w Obszarze Obronności), ale tym razem mam perełkę pokazującą nie tylko jak żołnierze są narażeni na uszkodzenia mózgu, ale także i Ty…
Fala uderzeniowa przemieszcza się przez mózg nawet z prędkością 686 m/s.
Różne obszary mózgu deformują się w różnym tempie, gdyż posiadają różną gęstość.
W miejscach styku materii szarej z białą powstają mikroskopijne blizny.
Siły ścinające dosłownie rozrywają komórki astrocytów.
🧪 Rezultat: Interface Astroglial Scarring (IAS)
To fenomen, który długo pozostawał zagadką.
Teraz wiemy, że te specyficzne blizny astrocytowe powstają w strefie podtwardówkowej, na połączeniach materii szarej z białą, wokół naczyń krwionośnych i ścianek komorowych właśnie w wyniku mechanicznej niezgodności różnych części mózgu podczas urazu.
❗Problem w tym, że IAS trudno wykryć za życia.
Ale badacze pracują nad rozwiązaniem.
Najnowsze badania z użyciem PET pokazują, że u 18,5% żołnierzy Sił Specjalnych wykryto neurystany w miejscach typowych dla IAS.
Jeśli uda się stworzyć sprawny sposób diagnozowania tych mikroskopijnych uszkodzeń in vivo, będziemy mogli:
→ Wcześniej wykrywać urazy mózgu
→ Lepiej chronić między innymi sportowców i żołnierzy
→ Opracować skuteczniejsze terapie
Co ciekawe, do uszkodzenia mózgu może dojść nawet bez bezpośredniego uderzenia, a jedynie na skutek fali uderzeniowej od wybuchu za ścianą, strzału z czołgu, a nawet… stania obok osoby używającej przenośnej wyrzutni rakiet.
💭 Twój mózg nie jest niezniszczalny
Każde uderzenie w głowę - od meczu piłki po wypadek samochodowy - może uruchamiać te same mechanizmy co na polu walki.
Na przeszczep mózgu nie można liczyć.
Dbaj więc o niego - zawsze i wszędzie.
NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail
Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.
NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail
Dołącz do 12 700+ subskrybentów.
- Tagi:
- obrazowanie mózgu
Źródła:
- Cernak, I. (2005). Animal models of head trauma. _NeuroRx_, 2(3), 410-422.
- Kawauchi, S., Kono, A., Muramatsu, Y., et al. (2024). Meningeal damage and interface astroglial scarring in the rat brain exposed to a laser-induced shock wave(s). _Journal of Neurotrauma_, 41(15-16), e2039-e2053.
- Nakagawa, A., Manley, G. T., Gean, A. D., Ohtani, K., Armonda, R., Tsukamoto, A., Yamamoto, H., Takayama, K., & Tominaga, T. (2011). Mechanisms of primary blast-induced traumatic brain injury: insights from shock-wave research. _Journal of neurotrauma_, _28_(6), 1101–1119. https://doi.org/10.1089/neu.2010.1442
- Shively, S. B., Horkayne-Szakaly, I., Jones, R. V., et al. (2016). Characterisation of interface astroglial scarring in the human brain after blast exposure: a post-mortem case series. _The Lancet Neurology_, 15(9), 944-953.
- Edlow, B. L., Tseng, C. J., Gilmore, N., McKinney, I. R., Tromly, S. L., Deary, K. B., Hu, C. G., Healy, B. C., Priemer, D. S., Mac Donald, C. L., Dams-O'Connor, K., Greve, D. N., Bodien, Y. G., Perl, D. P., Hooker, J. M., & Zürcher, N. R. (2024). Neuroinflammation at the Gray-White Matter Interface in Active-Duty U.S. Special Operations Forces. _Neurotrauma reports_, _5_(1), 1205–1211. https://doi.org/10.1089/neur.2024.0116
- Young, L., Rule, G. T., Bocchieri, R. T., et al. (2015). When physics meets biology: low and high-velocity penetration, blunt impact, and blast injuries to the brain. _Frontiers in Neurology_, 6, 89.
