🧠 A gdyby tak „dorobić” neuronów w chorobie Alzheimera?

Czy mózg zniszczony przez Alzheimera może jeszcze odbudować neurony?

Do tej pory uważało się, że nie za bardzo...

ale nowe badanie może stanowić punkt przełomowy.

🔬 Czy mózg tworzy nowe neurony?

Ogólnie - dorosły mózg tak, ale ma z tym ogromny kłopot. Nowe neurony powstają w nim rzadko i tylko w kilku miejscach, więc przy Alzheimerze najzwyczajniej nie nadąża za tym, co traci. Dostępne obecnie leki mogą chorobę co najwyżej spowolnić.

Zespół Peishenga Xu spróbował więc inaczej.

🔎 Zamiast szukać nowych neuronów, sięgnął po komórki, których w mózgu nie brakuje -

astrocyty. Odpowiadają one za sprzątanie i karmienie neuronów oraz dbają o ich otoczenie, jednak same sygnałów nie przesyłają.

A gdyby tak jednego z nich przestawić na działanie jak neuron?

👉 Klucz leży w białku - PTBP1. Dopóki jest w komórce, astrocyt pozostaje astrocytem. Kiedy go zabraknie, komórka zaczyna przestawiać się na działanie neuronu.

Brzmi dobrze, ale pojawia się inny problem...

Jak dostać się do wnętrza komórki w mózgu?

Drogę blokuje bariera krew-mózg - szczelne sito, przez które przechodzi niewiele.

Badacze więc ukryli przeciwciało w nanocząsteczce o średnicy 128 nm. Ta przechodziła już przez barierę i trafiała głównie do astrocytów. Tam przeciwciało oznacza PTBP1 jak worek z napisem „do wyrzucenia”, a komórka sama się go pozbywa.

DNA zostaje przy tym nietknięte. Po jakimś czasie białko wraca, więc to coś zgoła innego niż edycja genów, której nie da się tak łatwo cofnąć.

Ale po kolei...

Naukowcy najpierw sprawdzili to na ludzkich astrocytach w hodowli i na miniaturowych „mózgach” wyhodowanych z komórek macierzystych. Komórki przybierały kształt neuronów, a powstałe z nich neurony wysyłały sygnały zgodnie ze sobą jak prawdziwa sieć.

🐭 Potem przyszła kolej na myszy z chorobą podobną do Alzheimera. Dostały 2 zastrzyki w odstępie 8 dni.

Jaki był efekt tej kuracji?

Po kilku tygodniach odnajdywały ukrytą platformę w basenie niemal tak sprawnie jak zdrowe myszy. Wróciło im też budowanie gniazd, czyli mysi odpowiednik codziennych domowych czynności.

W ich mózgach przybyło neuronów, stan zapalny osłabł, a złogów amyloidu było mniej.

Czy to przełom?

Pomysł z przestawianiem astrocytów ma też sam w sobie burzliwą historię. Kilka lat temu zachwycił naukowców, a potem inne zespoły nie potrafiły powtórzyć tych wyników. Ta praca próbuje wyjaśnić dlaczego... ale od myszy do pacjenta droga bywa bardzo długa i wyboista.

Do tej pory przy Alzheimerze rozmawiało się głównie o tym, jak chorobę spowolnić.

To badanie pyta o coś innego: czy da się odbudować to, co już zniszczyła.

Obecnie recepta pozostaje ta sama:

Klucz to jak najwcześniejsze zdiagnozowanie choroby i włączenie leczenia spowalniającego postęp.

Dlatego tak ważny jest czas reakcji.

Gdy zauważysz pierwsze oznaki u siebie lub bliskich, nie lekceważ tego i skorzystaj z pomocy lekarskiej.