🧠 To, co robisz między 30. a 65. rokiem życia, wiąże się z tym, jak sprawnie Twój mózg myśli i pamięta na starość... i to niezależnie od zmian związanych z Alzheimerem.

Czyli praca, przy której dziś musisz się nagłowić, może liczyć się dłużej, niż myślisz...

Mogłoby się intuicyjnie wydawać, że pamięć na starość to prosta arytmetyka.

Im więcej zmian w mózgu, tym gorzej pamiętasz.

Sprawdził to zespół Hanny Boscheck i Miranki Wirth.

🔎 Przebadali 298 osób bez demencji, średnio w wieku 69,5 roku.

Zadali im pytania, które mógłbym zadać także Tobie - jakie masz wykształcenie, jak złożoną pracę wykonujesz i czym zajmujesz się po godzinach.

Zajrzeli też do ich mózgów za pomocą rezonansu magnetycznego i zbadali płyn mózgowo-rdzeniowy. Szukali 3 śladów:

👉 mniejszego hipokampa - struktury, która pomaga zapisywać nowe wspomnienia;

👉 jasnych plamek na skanie, czyli drobnych uszkodzeń w tylnej części mostu łączącego obie półkule mózgu;

👉 beta-amyloidu - białka, którego odkładanie się jest jednym z wczesnych śladów Alzheimera.

Każdy z tych śladów osobno wiązał się z gorszymi wynikami w testach pamięci i myślenia. Czyli arytmetyka... na razie się zgadza.

Jak myślisz, czy osoby z lepszym wykształceniem, bardziej złożoną pracą i aktywniejszym wolnym czasem miały tych zmian mniej?

Badacze nie znaleźli tu żadnego istotnego związku.

Paradoks?

Mimo to w testach te osoby radziły sobie lepiej.

Badacze połączyli naukę, pracę i wolny czas w jedną miarę - rezerwę poznawczą. Chodzi o zdolność mózgu do radzenia sobie mimo starzenia i uszkodzeń.

🚧 Wyobraź sobie dwa miasta, w których rozkopano te same ulice. W pierwszym wszyscy jeżdżą jedną trasą, więc staje całe centrum. W drugim kierowcy od lat jeżdżą różnymi drogami i po prostu skręcają w boczną.

Remont jest ten sam, a korek tylko w jednym z nich.

Ta praca nie rozstrzyga, jak dokładnie Twój mózg to robi. Autorzy wskazują, że trop prowadzi do sieci połączeń między obszarami mózgu, ale to wciąż hipoteza do sprawdzenia.

💡 Co okazało się najbardziej budujące?

Związek rezerwy z lepszymi wynikami utrzymał się u kobiet i u nosicieli wariantu genu APOE ε4 🧬, czyli w grupach bardziej narażonych na Alzheimera. Utrzymał się też u osób z pierwszymi kłopotami z pamięcią i myśleniem.

Jednak...

To badanie przekrojowe, czyli jedno zdjęcie, a nie cały film. Pokazuje związek, ale nie dowodzi, że praca czy hobby chronią mózg. Mogło zadziałać coś trzeciego, a badani sami opowiadali o swojej przeszłości.

Jest tu jednak coś, co przemawia na korzyść wyniku. Przynajmniej część rezerwy, czyli naukę, liczono z lat 13-30 - dekady przed testami. Trudno więc uznać, że to dzisiejsza pamięć ukształtowała tamte wybory.

Lat szkoły i studiów już nie dopiszesz.

Ale okres 30-65 lat u wielu z nas właśnie trwa...

A to, czym go wypełniasz, zależy od Ciebie.

A jak to wygląda u Ciebie? Co dziś bardziej ćwiczy Twój mózg - praca czy to, co robisz po niej?