Praca po nocach a decyzje | (nie) widzisz kolorów? | dlaczego ryzykujemy finansowo | jak wspomóc mózg w 6 krokach | Wydanie 38

Naukowcy z University of Ottawa i University of Pennsylvania przeprowadzili fascynujące badanie, analizując wpływ całkowitego braku snu (24 godziny) na procesy decyzyjne.

To nie tylko kwestia koncentracji czy pamięci - chodzi o coś znacznie ważniejszego: nasze emocje i sposób reagowania na możliwe wygrane czy przegrane.

🌙 Wyobraź sobie, że zarywasz nockę np. na pracy.
Jak myślisz, jakie decyzje podejmiesz następnego dnia?
Czy będą przemyślane? A może impulsywne?

Badanie z wykorzystaniem fMRI przeprowadzone na 56 zdrowych dorosłych pokazało, że jedna noc bez snu znacząco obniża aktywność mózgu w odpowiedzi na wyniki podejmowanych decyzji.

👉 Emocje stają się bardziej stonowane – zarówno pozytywne, jak i negatywne.

👉 Co ciekawe, obniża się aktywność w obszarach mózgu, które są kluczowe dla przetwarzania emocji i oceny ryzyka.

Co to oznacza w praktyce? 🧠
Po bezsennej nocy nasza zdolność do odczuwania radości z sukcesów i reagowania na straty jest zmniejszona, a to bezpośrednio wpływa na nasze decyzje - zwłaszcza te ryzykowne.

Gdy nie śpimy, nasza zdolność do oceny ryzyka i przewidywania konsekwencji jest ograniczona. W zawodach, gdzie decyzje podejmowane są pod presją czasu, efekty mogą być druzgocące.

💤 W świetle tych wyników warto zastanowić się nad naszymi nawykami snu. Rezygnacja ze snu dla pracy czy rozrywki może mieć poważne konsekwencje dla naszej zdolności do podejmowania przemyślanych decyzji.

A czy Tobie zdarzyło się zarwać nockę? Jeśli tak, to jak to wpłynęło na Twój następny dzień?

Dosłownie. Dlaczego dla jednych trawa jest zielona, a dla innych... właśnie, jaką ma barwę?

Rozważmy tajemnicę daltonizmu - zaburzenie, które zmienia sposób, w jaki niektórzy z nas widzą kolory. Ale dlaczego tak się dzieje?

Daltonizm, czy też ślepota barw to inaczej zaburzenie widzenia barwnego. Ludzie z daltonizmem w rzeczywistości widzą kolory, ale niektóre z nich mogą być mniej intensywne lub w niektórych przypadkach całkowicie niezauważalne.

A jak to wszystko działa?

👁️ W naszej siatkówce oka znajdują się dwa rodzaje fotoreceptorów: pręciki i czopki.
👁️ Pręciki pozwalają nam widzieć w ciemności, rozróżniając tylko światło i cień.
👁️ Czopki natomiast są odpowiedzialne za nasze widzenie kolorów.

Standardowo w oku są trzy typy czopków - L, M i S - każdy z nich reaguje na określony zakres kolorów. Razem pokrywają one całe spektrum widzialnego światła. Daltonizm występuje, gdy jeden lub więcej typów czopków jest nieobecny lub nie działa prawidłowo.

🔎 Najczęstszym rodzajem daltonizmu jest deficyt czerwono-zielony, jednak typów daltonizmu mamy więcej:

🔴 Protanopia: brak czopków L, co utrudnia postrzeganie koloru czerwonego.

🟢 Deuteranopia: brak czopków M, co utrudnia postrzeganie koloru zielonego.

🔴🟢 Protanomalia i deuteranomalia: wszystkie trzy typy czopków są obecne, ale czopki L lub M są mniej wrażliwe na czerwony lub zielony kolor.

🔵 Tritanopia: problem z wykrywaniem niebieskiego.

⚪️ Monochromatyzm: trudności w rozróżnianiu jakichkolwiek kolorów.

Czy 🧔 mężczyźni są bardziej narażeni na daltonizm?
Większość przypadków daltonizmu ma podłoże genetyczne i jest dziedziczona na chromosomie X, dlatego daltonizm jest częstszy u mężczyzn - aż do jednego na dziesięciu mężczyzn może mieć jakąś formę daltonizmu, podczas gdy u kobiet ta liczba jest znacznie niższa.

Co więcej, daltonizm można także nabyć w wyniku ekspozycji na określone chemikalia, leki czy choroby oczu jak zaćma czy zwyrodnienie plamki żółtej.

Może też pojawić się w wyniku alkoholizmu, chociaż jest to rzadkość.

👉 Jak daltonizm wpływa na codzienne życie?
Kolor w naszej kulturze odgrywa dużą rolę, także jako narzędzie przekazywania informacji. Daltonizm może utrudniać rozpoznawanie sygnałów świetlnych czy korzystanie z kolorowych wykresów. Jednak co ciekawe, niektóre osoby z daltonizmem mogą lepiej rozróżniać pewne odcienie, np. odcienie khaki.

Na powyższym wideo możesz zobaczyć, jak widzą kolory osoby z daltonizmem - w tym przypadku zniekształcenia postrzegania czerwonego i zielonego, czyli deuteranomalii.

Kiedy oglądamy film czy reklamę, to zwracamy uwagę na te same rzeczy niezależnie od wieku?

Dlaczego niektóre elementy na ekranie przyciągają uwagę starszych, ale zupełnie inaczej działają na młodszych?

Jak różni się sposób, w jaki niemowlęta, dzieci i dorośli zwracają uwagę na twarze?

Ostatnie badanie John M. Franchak z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside rzuca nowe światło na tę kwestię! 🧐

🔎 Badanie przeprowadzone na grupie 79 dzieci i 20 dorosłych, którzy oglądali klipy z „Ulicy Sezamkowej”, teledyski i inne materiały, dostarczyło fascynujących danych. Użyto techniki śledzenia ruchów oczu, by zrozumieć, jak stopień, w jakim twarz wyróżnia się z otoczenia oraz centrowanie wpływają na to, gdzie ludzie kierują wzrok.

Do tej pory uważano, że uwaga na istotne obszary sceny maleje z wiekiem. Jednak ich badanie nic takiego nie potwierdziło…

💡 Okazuje się, że z wiekiem rośnie rola „centrowania twarzy” - kiedy twarz znajduje się w środku sceny, a nie na jej peryferiach.

„Odkryliśmy, że to, co rozwija się z wiekiem, to sposób, w jaki obserwatorzy używają centrowania jako wskazówki” - opisuje Franchak.

👶 U niemowląt i dzieci obserwuje się równą tendencję do zwracania uwagi na twarze zlokalizowane zarówno w centrum, jak i na krawędziach ekranu.

👱 Za to dorośli wykazują wyraźną preferencję do centrowanych twarzy.

Dlaczego?
Możliwe, że z czasem uczymy się, że w filmach i telewizji ważne postacie często są przedstawiane centralnie.

Wtedy nawet jeśli w dynamicznej scenie dzieje się wiele naraz, nasze doświadczenia z oglądania pomagają nam odnaleźć się w sytuacji na ekranie i kierować wzrok tam, gdzie najprawdopodobniej jest coś istotnego.

Z pomocą NeuroTechnologii EEG i eye-trackingu można mierzyć precyzyjnie poziom uwagi jak to np. robimy w NeuroinsightLab.pl by skutecznie optymalizować produkcje, np. sceny, które niepotrzebnie się dłużą i powinny być bardziej skondensowane, który kadr jest do zmiany, bo odwraca uwagę od tego, co jest kluczowe oraz te momenty, w których emocje są najbardziej intensywne, by budować odpowiednie napięcie, zaciekawiając widzów.

Swoją drogą, gdy z dzieciakami wracam do filmów i bajek z dzieciństwa to rzadko są takie jak zapamiętałem - za to często okazuje się, że było tam wiele żartów, które z wiekiem nabrały całkowicie innego znaczenia ;) Też tak masz?

Okazuje się, że klucz do zrozumienia naszych ekonomicznych wyborów może tkwić... w mózgach szczurów!

🔎 Naukowcy z Sainsbury Wellcome Centre i NYU Shanghai przeprowadzili fascynujące badanie, które rzuca nowe światło na tajemnice naszych „finansowych neuronów”.

Szczury w eksperymencie musiały wybierać między pewną, ale małą nagrodą a loterią o zmiennej wartości. Co ciekawe, decyzje zwierząt były bezpośrednio związane z aktywnością w ich mózgach, szczególnie w obszarze znanym jako „frontal orienting field” (FOF).

Najbardziej fascynujące było odkrycie, że kiedy tłumiono aktywność określonych obszarów mózgu szczurów, ich skłonność do ryzyka znacząco spadła.

Z Atlasu mózgu · Błędy poznawcze

Efekt pewności. Ile waży dla Ciebie pewność?

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

Stłumienie aktywności obszaru zwanego „frontal orienting field” (FOF) sprawiło, że szczury wybierały bezpieczniejsze opcje, co sugeruje, że ten obszar mózgu odgrywa kluczową rolę w ocenie wartości i ryzyka.

💡 To przełomowe odkrycie, ponieważ nie tylko rzuca nowe światło na mechanizmy decyzyjne w mózgu, ale może mieć też praktyczne znaczenie. Zrozumienie, jak nasz mózg radzi sobie z niepewnością i ryzykiem może pomóc w lepszym zarządzaniu naszymi finansami, a nawet w leczeniu zaburzeń związanych z podejmowaniem decyzji.

💰 Czy to oznacza, że nasze codzienne decyzje finansowe są bardziej przewidywalne niż myślimy?
Zdecydowanie tak! Sami widzimy w NeuroinsightLab.pl gdzie w zależności od zadania wykorzystując EEG i eye-tracking w badaniach NeuroMarketingowych często jesteśmy w stanie z dużym prawdopodobieństwem wykazać, co wybierze badany, zanim jeszcze „zapadanie finalna decyzja”.

Jak możesz przeczytać w moich wcześniejszych publikacjach często wydaje nam się, że kupując kierujemy się preferencjami, lecz NeuroNauka pokazuje, że chociażby to, jak często widzimy dany produkt czy to jak jest przedstawiony potrafi wpłynąć na naszą finalną decyzję zakupową.

Z Atlasu mózgu · Błędy poznawcze

Czy nieznany znak może się spodobać tylko dlatego, że już mignął Ci przed oczami? Dorośli w badaniu z 2020 roku oceniali średnio wyżej znaki, słowa i kawałki obrazu, które zobaczyli 9 razy, niż te, których wcześniej nie widzieli.

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

Czym różni się praca mózgu dzisiaj od tej z czasów sprzed rewolucji przemysłowej i technologicznej? Jaka przyszłość czeka nasz mózg i to jak funkcjonuje w coraz bardziej skomplikowanym świecie?

Na te pytania miałem przyjemność odpowiedzieć podczas wywiadu, który właśnie ukazał się na łamach Holistic.News
Serdecznie zapraszam do lektury:

https://holistic.news/neuronauka-i-implanty-w-mozgu-szanse-i-zagrozenia/