🧠🚗 Ekrany w samochodach PODWAJAJĄ ryzyko kolizji na drodze?

Choć dla jednych fizyczne przyciski i pokrętła to sentyment, to dla mózgu może być to kwestia przetrwania...

Producenci mówią, że ekrany to nowoczesność.
Kierowcy, że udręka.
Twój mózg ma w tym sporze własne zdanie...
🖐️ Pokrętło nawiewu wyczujesz palcami, nie odrywając oczu od drogi. Ma kształt, opór i wyczuwalne „kliknięcia”, więc każdy obrót wraca do mózgu jako informacja z dotyku. Z czasem ręka sięga po nie sama, jak po włącznik światła w domu.
Tafla szkła nie daje palcom żadnego punktu zaczepienia. Ręką musi więc pokierować wzrok... czyli dokładnie ten zmysł, którego w tej samej sekundzie najbardziej potrzebuje sytuacja na drodze.
Sprawdził to zespół Birsen Donmez.
32 osoby w symulatorze jazdy robiły to, co zapewne Ty w drodze do pracy - włączały kierunkowskaz, światła, wycieraczki i ustawiały nawiew. Z tą różnicą, że raz fizycznymi przełącznikami, a raz na ekranie i z autem przed sobą, które co jakiś czas gwałtownie hamowało.
Jak myślisz, gdzie ekran przegrał?
Nie wszędzie... Przy zadaniu na jedno dotknięcie, jak światła awaryjne, czas był taki sam, choć oczy i tak częściej uciekały na ekran.
🚨 Problem zaczynał się przy kilku ruchach z rzędu. Kierowcy z przełącznikami patrzyli wtedy na drogę przez 73% czasu, a z ekranem tylko przez 58%. Wolniej reagowali na hamujące auto i mocniej pływali po pasie.
🚨 Co trzecie takie zadanie na ekranie przyniosło co najmniej jedno spojrzenie dłuższe niż 2 sekundy. Przy przełącznikach mniej niż co dziesiąte.
⚠️ Dlaczego akurat 2 sekundy?
Badacze z Virginia Tech przeanalizowali nagrania ze 100 aut w codziennym ruchu. Spojrzenia poza drogę trwające łącznie ponad 2 sekundy wiązały się z co najmniej dwukrotnie wyższym ryzykiem kolizji albo sytuacji o krok od niej.
A pytanie z pierwszego zdania?
Żadne z tych badań nie mierzyło, o ile sam ekran podnosi ryzyko kolizji. Z podwojonym ryzykiem wiążą się długie spojrzenia poza drogę... a ekran wywoływał je w badaniu kilka razy częściej niż przełączniki.
⚠️ Przy 140 km/h auto pokonuje prawie 39 metrów na sekundę. Dwie sekundy to 78 metrów jazdy z oczami w szybie... tyle że nie na tej przedniej.
🚨 Ustawienie nawiewu, temperatury i kierunku powietrza trwało na ekranie średnio blisko 19 sekund, a przełącznikami około 13. Na polskiej autostradzie to różnica między 500 a 740 metrami.
A jak podmienimy przyciski na ekranie?
W trakcie badania zamieniono miejscami dwa przyciski na ekranie, jak po przykładowej aktualizacji. Po tej zmianie, przy pierwszym zadaniu, przybyło długich spojrzeń na ekran. Mózg zdążył już zapamiętać układ... i musiał go szukać od nowa wzrokiem.
👉 Autorzy nie wzywają do wyrzucenia ekranów.
Stawiają granicę - funkcja do jazdy, która wymaga więcej niż jednego dotknięcia, nie powinna trafiać na ekran.
🚘 W październiku Euro NCAP potwierdziło, że kierunkowskazy, wycieraczki, światła awaryjne, klakson i eCall mają mieć fizyczne przyciski. Klimatyzacji na tej liście nie ma.
Jaką inną funkcję samochodu Twoim zdaniem nie powinno się przenosić z fizycznego przycisku na ekran?
Udostępnij
NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail
Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail
Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

- Tagi:
- uwaga
- zmysły i ciało
Źródła:
- DeGuzman, C. A., Ayas, S., Harbluk, J., Lau, C., Burns, P. C., & Donmez, B. (2026). A safety comparison of touchscreen and physical controls for driving-related tasks. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 122, 103775. https://doi.org/10.1016/j.trf.2026.103775
- Klauer, S. G., Dingus, T. A., Neale, V. L., Sudweeks, J. D., & Ramsey, D. J. (2006). The impact of driver inattention on near-crash/crash risk: An analysis using the 100-Car Naturalistic Driving Study data (DOT HS 810 594). National Highway Traffic Safety Administration. http://hdl.handle.net/10919/55090
- Wickens, C. D. (2008). Multiple resources and mental workload. Human Factors, 50(3), 449-455. https://doi.org/10.1518/001872008X288394
- Euro NCAP. (2026, 12 października). Buttons are back for basic functions, Euro NCAP confirms in testing [Komunikat prasowy]. https://www.euroncap.com/press-media/buttons-are-back-for-basic-functions-euro-ncap-confirms-in-testing/










