Możesz się starać skupić, ale mózg 🧠 i tak przerzuci uwagę na co innego, dlaczego?

Czy kontrola nad tym, co dostrzegamy i na co zwracamy uwagę, jest faktycznie w naszych rękach?
I dlaczego tak łatwo się rozpraszamy?

Każdy z nas doświadczył momentu, gdy podczas próby skupienia, nagle nasza uwaga zostaje przechwycona przez coś nieoczekiwanego - na przykład powiadomienie, czy osobę nas mijającą. Dlaczego jednak nasze mózgi są tak programowane, by reagować automatycznie i mimowolnie?

Zjawisko to, znane jako egzogeniczna uwaga, sprawia, że nasza uwaga automatycznie przeskakuje na coś, co wydaje się dla mózgu ważne - bez względu czy to powiadomienie, e-mail reklamowy, baner czy przechodząca osoba.

Dlaczego jednak nasz mózg tak reaguje i co właściwie dzieje się w tych momentach?
🔍 W poszukiwaniu odpowiedzi na te pytania, Tal Seidel Malkinson wraz z zespołem z Uniwersytetu w Lotaryngii zastosowali elektrody głębokie u pacjentów z oporną na leki epilepsją. Dzięki temu uzyskali bezprecedensowy wgląd w aktywność neuronalną podczas testów uwagi.

Z Atlasu mózgu · Uwaga

Ile osób usłyszało swoje imię w nagraniu, którego nie słuchały

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

Uczestnicy badania mieli za zadanie zwracać uwagę na dwa kwadraty, między którymi umieszczono mały krzyżyk. Czasem w jednym z kwadratów pojawiał się cel, a zadaniem uczestnika było szybkie naciśnięcie przycisku. Co ciekawe, cele były poprzedzone wizualnymi wskazówkami, które albo zwiastowały pojawienie się celu (wskazówka ważna), albo pojawienie się w przeciwnym miejscu (wskazówka nieważna).

Z Atlasu mózgu · Uwaga

Czy uwaga to jeden mechanizm, czy kilka?

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

Okazało się, że uwaga rozwija się stopniowo w korze mózgowej - przemieszcza się po mózgu od tyłu do przodu, czyli od obszarów zajmujących się przetwarzaniem wizualnym, aż do tych, które decydują o naszej odpowiedzi - tworząc most między postrzeganiem a działaniem.

Co więcej!
Odkryto mechanizm „inhibicji zwrotu”, który pomaga nam ignorować znane już informacje wizualne, umożliwiając skupienie się na nowych.

Wyobraź sobie, że szukasz wiewiórki na drzewie - dzięki inhibicji zwrotu, gałęzie, które już zbadałeś, nie będą Cię rozpraszać, nawet jeśli się poruszają.

🐿️ Czasem też zdarzy się, że wiewiórka sama będzie zabiegać o naszą uwagę, by... warto zobaczyć poniższym filmie 😉

💡 Fascynujące jest to, jak nasz mózg filtruje i decyduje, co jest godne naszej uwagi, a co można pominąć, pomagając nam nawigować w złożonym świecie bodźców.