Kompetencje jutra, których brakuje już dziś | Sen a objawy ADHD | Kolor, który widzisz, choć go nie ma | Wydanie 77

❌ W rzeczywistości tylko 10-15% faktycznie ją posiada, wg badań.
Dlaczego pracownicy chcą pracować z osobami o wysokiej inteligencji emocjonalnej?

Te odkrycia Tasha Eurich wyjaśniają, dlaczego 71% pracodawców obecnie bardziej ceni inteligencję emocjonalną niż umiejętności techniczne.

📊 Najnowszy raport World Economic Forum ujawnia:

🎯 Umiejętności z inteligencji emocjonalnej (motywacja, samoświadomość, empatia) zajmują miejsca w TOP 10 z 26 kluczowych kompetencji przyszłości

🎯 Liderzy z wysoką IE zwiększają efektywność zespołu o 31%

Z Atlasu mózgu · Błędy poznawcze

Eksperci kryminalistyki, inwestorzy i lekarze widzą błędy myślenia u kolegów. W badaniach mniejszość z nich widziała je we własnej pracy.

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

🎯 Organizacje prowadzone przez emocjonalnie inteligentnych liderów mają 20% wyższą rentowność

🎯 90% najlepszych pracowników charakteryzuje się wysoką inteligencją emocjonalną

Ale jest haczyk...

Ron Siegel z Harvard Medical School zwraca uwagę na kluczowy problem:
w firmach mamy ludzi z doskonałymi umiejętnościami technicznymi, ale projekty wciąż „zatykają się” przez nieporozumienia emocjonalne.

Zbyt dużo naszej energii marnujemy na:

💡 Dbanie o to, jak nas postrzegają

💡 Reakcje na emocjonalne wyzwalacze

💡 Konflikty wynikające z braku zrozumienia

A to ani nie jest produktywne, ani przyjemne…

💡 Co możesz zrobić już dziś:

Zacznij od samoświadomości - obserwuj swoje emocje przed ważnymi rozmowami.

Nie oceniaj ich, po prostu zauważaj.

Pamiętaj, że każda zmiana w zespole zaczyna się od indywidualnych kroków, a praca nad sobą i swoją inteligencją emocjonalną to podróż na całe życie.

Podczas następnej trudnej konwersacji zapytaj:

„Co może czuć druga osoba?” zanim powiesz, co myślisz.

Gdy AI i maszyny przejmują zadania analityczne, nasze „ludzkie” umiejętności stają się naszą największą przewagą konkurencyjną.

Dbajmy więc o nie, by móc dbać o to, co najcenniejsze w tych czasach - relacje z innymi.

Odpowiedź jest mniej oczywista, niż podpowiada intuicja...

U dorosłych z ADHD, którzy zasypiają późno, mózg zaczyna wydzielać melatoninę - sygnał „czas spać” - ok. 1,5 godziny później niż u osób bez ADHD. Czyli budzik o 7:00 dla ich mózgu brzmi bardziej jak budzik o 5:30.

Zwykle przy ADHD słabą jakość snu przypisuje się skutkom ubocznym leków albo gonitwie myśli.

⚠️ Jednak przesunięty sen widać także u dzieci i dorosłych, którzy nigdy nie brali leków na ADHD.

🔎 Luu i Fabiano zebrali badania z blisko dwóch dekad i stawiają niewygodne pytanie...

A co, jeśli u części osób z ADHD problemem nie jest sam sen, tylko zegar, który nim steruje?

Jądro nadskrzyżowaniowe pełni w Twoim mózgu funkcję głównego zegara. Wieczorem wysyła szyszynce sygnał, by wydzielała melatoninę, a światło w ciągu dnia hamuje jej produkcję.

Z Atlasu mózgu · Sen

Skąd mózg wie, że pora spać?

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

U wielu osób z ADHD ten zegar jest przestawiony.

Przypomina zegarek cofnięty o półtorej godziny - działa, ale nie zgadza się z rytmem otoczenia.

W badaniach poziom melatoniny w organizmie oznacza się w ślinie. Wieczorem, przy przygaszonym świetle, badacze szukają chwili, w której jej poziom zaczyna rosnąć.

Tylko, co jest pierwsze: przestawiony zegar czy ADHD?

Tego jeszcze nie rozstrzygnięto. Ale można przestawić zegar i sprawdzić, co zrobią objawy.

🔎 Sprawdził to zespół z centrum leczenia ADHD u dorosłych w Hadze. 51 osób z ADHD i opóźnionym snem przyjmowało małą dawkę melatoniny, albo melatoninę + poranne jasne światło albo placebo.

Czy w takim razie przestawienie zegara o 2 godziny złagodziło objawy ADHD?

W tym badaniu odpowiedź brzmi „nie”... i właśnie tu robi się najciekawiej.

👉 Melatonina + poranne jasne światło przestawiła zegar o prawie 2 godziny... a objawy nie zmieniły się, jednak...

👉 Sama melatonina przestawiła go tylko o 88 minut, a objawy ADHD w ocenie badanych spadły o 14%.

Dwa tygodnie później efekt zniknął.

Czy to znaczy, że teza o zegarze upada?

Raczej, że tabletka przestawia wskazówki, a nie cały dzień, który kręci się wokół nich.

Lepiej wypadło coś mniej efektownego.

🔎 U 244 dzieci z ADHD, w większości i tak leczonych, dwie konsultacje o stałych porach i wieczornej rutynie zmniejszyły objawy bardziej niż zwykła opieka, a efekt utrzymał się pół roku. Od jednej trzeciej do połowy tej poprawy można wiązać z lepszym snem.

Luu i Fabiano proponują więc rutynowo sprawdzać sen przy ADHD, a przesunięty zegar korygować najpierw rytmem dnia:

⏳ stała pora pobudki,

⏳ jasne światło rano,

⏳ mniej ekranów i światła wieczorem,

⏳ melatonina tylko przy opóźnionym zegarze i po rozmowie z lekarzem.

Sami zastrzegają, że jednoznacznych dowodów na ustąpienie ADHD dzięki pracy z zegarem jeszcze nie ma.

A skoro dwa razy w roku przestawiamy zegarki, to jestem ciekaw: jesteś za zmianą czasu, czy wolał(a)byś, żeby z tym skończyli?

Dlaczego Twój mózg tak cię oszukuje?

To, co widzisz to de facto nawet nie koty, a jedynie naprzemienne tło niebiesko-żółtych pasków z pionowymi czerwonymi paskami.

Mimo to możemy wspólnie jasno stwierdzić, że widzimy tutaj fioletowego i pomarańczowego kota. Zapamiętaj to wrażenie - do niego jeszcze wrócimy.

Dlaczego tak się dzieje?

Mechanizm jest prosty.

Tam, gdzie czerwony sąsiaduje z niebieskim, cały sąsiadujący obszar wygląda na fioletowy. Tam, gdzie sąsiaduje z żółtym - na pomarańczowy.

A odpowiada za to asymilacja barwna - kolor cienkich linii rozlewa się na sąsiednią powierzchnię, aż zaczynasz widzieć barwę, której tam nie ma. Bardzo podobnie jak w przypadku starych telewizorów kineskopowych.

🧠 Mózg nie widzi kształtu i koloru tak samo.

K. T. Mullen zmierzyła osobno, jak ostro widzisz sam kolor i jak ostro widzisz kształt i okazało się, że...

...te dwie ostrości wcale nie idą w parze.

Twoja zdolność rozróżniania barw łamie się już przy około 11-12 cyklach na stopień kąta widzenia. Ostrość widzenia samego kształtu i jasności sięga dużo wyżej.

Ta grafika wykorzystuje właśnie to zjawisko.

Paski są na tyle wąskie, że układ koloru w Twoim mózgu zaczyna je zlewać w jeden odcień, a jednocześnie na tyle szerokie, że układ kształtu wciąż pokazuje ci osobne linie.

Widzisz więc paski. Nie widzisz już, jakiego są tak naprawdę koloru.

Wróć teraz wzrokiem do grafiki.

Mając już świadomość, jak to działa, nadal widzisz fiolet i pomarańcz, czy mózg w końcu się poddaje i pozwala ci zobaczy ten sam odcień czerwieni?

Innym przykładem są niedojrzałe pomarańcze sprzedawane w sklepach w pomarańczowych lub czerwonych siatkach - dzięki nim ich skórka wydaje się bardziej dojrzała, niż jest w rzeczywistości.