🧠 Terapeuci, trenerzy biznesowi i pół internetu tłumaczy Twoje wybuchy złości tym samym mitem - że przejmuje wtedy kontrolę Twój „mózg gadzi”, pierwotny i głupszy od reszty mózgu.

Marcin P. StopaHead of NeuroResearch @ Neuroinsight Lab

· 2 min czytania

Nowe badanie pokazuje, że ten mit myli się co do samego fundamentu.

Grafika „Zapomnij o »mózgu gadzim« ukrytym pod rozumem”: jaszczurka z napisem „Tylko gady mają mózg gadzi!” i waga porównująca korę nową (liczy się sąsiedztwo) z układem limbicznym (liczy się wspólny wzór)

🔎 Zespół Nabila Imama i Barbary Finlay sprawdził, jak naprawdę ewoluowały mózgi 182 gatunków ssaków.

Pancernik dziewięciopaskowy i sajmiri wiewiórcza mają mózgi niemal tej samej wielkości. U pancernika, który żyje węchem, hipokamp, czyli obszar mózgu odpowiedzialny za pamięć jest dwa razy większy, niż powinien być. Kora mózgowa, ta sama, która u ciebie odpowiada za rozumowanie, jest za to mniejsza niemal trzykrotnie.

Za to u sajmiri, gatunku małpy nastawionego na wzrok, jest dokładnie odwrotnie.

Twój mózg działa według podobnej zasady. Nie dokłada nowych, „mądrzejszych” warstw na starą, „głupszą” podstawę - przez całą ewolucję rozdziela jedną, ograniczoną pulę miejsca między zmysły. To, co zyskuje węch, traci kora mózgowa. I odwrotnie.

😌 Prawdopodobnie znasz ten efekt z własnego życia. Jeden zapach potrafi w ułamku sekundy przywrócić wspomnienie sprzed lat, pełne i żywe. Jednak to samo wspomnienie, gdy próbujesz je sobie po prostu przypomnieć, ucieka w mgłę.

Autorzy sprawdzili, dlaczego sieci neuronowe trenowane osobno do wzroku, dotyku, słuchu, węchu i pamięci zdarzeń działają w różny sposób.

👁️ Wzrok, 🤚 dotyk i 👂 słuch układają informacje w uporządkowane mapy - jak siatka ulic, w której sąsiednie miejsca w świecie znajdują się blisko siebie. Podobnie jest z palcami, które w mózgu są mapowane kolejno, niemal jak na dłoni.

Z Atlasu mózgu · Wizualizacje

Mapa czuciowo-ruchowa

Kora ruchowa, czuciowa i sąsiednie obszary na uśrednionym mózgu z Human Connectome Project. Kliknij obszar i zobacz, czym jest.

Otwórz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

👃Węch i 🧠 pamięć za to działają jak kod kreskowy - rozproszony, bez adresu, do odczytania tylko w całości.

Gdy naukowcy na siłę wymusili na sieci węchowej porządek właściwy wzrokowi, sieć nie zaczęła działać gorzej. Przestała działać w ogóle!

Dane pochodzą z porównania gatunków, a nie z eksperymentu na żywym mózgu. Ponadto sieci neuronowe to nadal uproszczenie prawdziwego mózgu. Właśnie dzięki tym ograniczeniom udało się rozdzielić dwa wzorce okablowania, których nikt wcześniej nie nazwał wprost.

🤖 Autorzy dodają, że mózg nie jest „czystą kartką” trenowaną wyłącznie doświadczeniem, gdyż ma wbudowaną architekturę jeszcze przed urodzeniem. To co prawda hipoteza, a nie ustalenie, ale konsekwencja jest konkretna: gdyby dało się to odtworzyć w AI, systemy mogłyby uczyć się przy dużo mniejszej ilości danych.

A Ty, słyszałeś(-aś) o „mózgu gadzim”? Jeśli nie, to z czym Ci się kojarzy? Jestem ciekaw, co o nim słyszeliście.

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

Okładka książki NeuroMarketing InsightKsiążkaNeuroMarketing InsightZrozum klientów lepiej niż oni samiMarcin P. Stopa, Gabriela Lupa · ponad 500 stron, ponad 350 źródeł naukowychZobacz książkę

Źródła:

  1. Imam, N., Kielo, M., Trude, B. M., & Finlay, B. L. (2026). Dual computational systems in the development and evolution of mammalian brains. Science Advances, 12(17), eaec6112. https://doi.org/10.1126/sciadv.aec6112

Czytaj dalej

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

Zakładanie zestawu EEG uczestnikowi badania Neuroinsight Lab
Neuroinsight Lab
  • NeuroMarketing
  • Badania konsumenckie
  • Szkolenia

Mózg nie kłamie. Zapytaj go.

Badania EEG i eye-tracking dla marketingu i biznesu: kampanie i reklamy, opakowania, sklep i digital. Odkryj autentyczne reakcje, zanim padną deklaracje.

Dowiedz się więcejneuroinsightlab.pl
NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.