🧠 „Smartfony / Social Media psują mózgi młodych ludzi i powodują niepełnosprawność intelektualną”

Marcin P. StopaHead of NeuroResearch @ Neuroinsight Lab

Wydanie 60 · 2 min czytania

❌ Tak grzmią media powołując się na badanie… które absolutnie tego NIE dowodzi.

Dlaczego wszyscy dali się nastraszyć badaniu, które mówi coś innego?

Wzrost niepełnosprawności poznawczej u młodych dorosłych z 5,1% w 2013 do 9,7% w 2023 według badania Neurology Journal

Od początku…
Wg tego badania wskaźnik zgłaszanej niepełnosprawności poznawczej wśród młodych dorosłych (18-39 lat) wzrósł z 5,1% w 2013 do 9,7% w 2023.

Prawie dwukrotnie!
Media grzmiały: smartfony, social media, TikTok - wszystko psuje nam mózgi.

Ale jest jeden problem...

To badanie NIE badało smartfonów.

Ani mózgów.

📋 Co naprawdę badano?
Badacze z Yale przeanalizowali ankiety telefoniczne ponad 4,5 miliona Amerykanów z systemu BRFSS.

Dokładnie przeanalizowali tylko odpowiedzi na jedno pytanie:
„Czy masz poważne trudności z koncentracją, zapamiętywaniem lub podejmowaniem decyzji z powodu fizycznego, psychicznego lub emocjonalnego stanu?"

To wszystko.
Żadnych testów poznawczych.
Żadnych skanów mózgu.
Żadnych pytań o smartfony w tym kontekście.
ZERO badania przyczyn.

🔍 Dlaczego to problem?
W latach 2013-2023 zmieniło się wiele:

  • Wzrost świadomości zdrowia psychicznego (+300% w wyszukiwaniach Google)
  • Pandemia COVID-19 i lockdowny
  • Kryzys ekonomiczny i inflacja
  • Rosnąca akceptacja dla zgłaszania problemów psychicznych
  • Wzrost diagnoz ADHD wśród dorosłych
  • Chroniczny stres i wypalenie zawodowe

Młodzi dorośli są dziś bardziej skłonni przyznać się do trudności poznawczych niż 10 lat temu.

To może być zmiana w raportowaniu, nie w rzeczywistości.

💡 Co bardziej szokujące?

Badacze WYKLUCZYLI osoby z diagnozowaną depresją.

Ale NIE wykluczyli:

  • Niezbadanego ADHD
  • Osób w spektrum
  • Chronicznego stresu
  • Zaburzeń snu
  • Wypalenia zawodowego
  • Lęku
  • Zmęczenia

Wszystkie te stany powodują problemy z koncentracją i pamięcią.
I wszystkie wzrosły w ostatniej dekadzie.

🎯 Prawda o badaniu:

Badacze napisali:

„Te odkrycia wymagają dalszych badań ze względu na ich potencjalne długoterminowe implikacje.”

Innymi słowy: „To ciekawy trend, ale NIE ZNAMY PRZYCZYN.”

Media przeczytały: „SMARTFONY NISZCZĄ MÓZGI MŁODYCH!”

📊 Dane z badania to po prostu korelacja czasowa.

W tym samym czasie wzrosły też:

  • Spożycie kawy (+15%)
  • Liczba użytkowników Netflixa (+643%)
  • Populacja wegan (+600%)
  • Cena bitcoina (+317 868%)

Czy to wszystko „powoduje” problemy poznawcze?
Korelacja to nie przyczynowość.

⚠️ Dlaczego to tak ważne?

Bo taka manipulacja medialna:

❌ Tworzy fałszywy obraz nauki

❌ Wywołuje niepotrzebną panikę

❌ Odwraca uwagę od prawdziwych przyczyn

🚨Prawdziwe problemy to: dostęp do opieki zdrowotnej, stres ekonomiczny, wypalenie, jakość snu.

Smartfony mogą mieć wpływ na nasz mózg - ale TO badanie NIE dowodzi tego związku.

A Ty, zauważasz u siebie lub swoich bliskich trudności z koncentracją i pamięcią?
Co Twoim zdaniem jest główną przyczyną?

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

Okładka książki NeuroMarketing InsightKsiążkaNeuroMarketing InsightZrozum klientów lepiej niż oni samiMarcin P. Stopa, Gabriela Lupa · ponad 500 stron, ponad 350 źródeł naukowychZobacz książkę

Źródła:

  1. Wong, K.-H., Anderson, C. D., Peterson, C., Bouldin, E., Littig, L., Krothapalli, N., Francis, T., Kim, Y., Cucufate, G., Rosand, J., Sheth, K. N., & de Havenon, A. (2025). Rising cognitive disability as a public health concern among US adults: Trends from the Behavioral Risk Factor Surveillance System, 2013–2023. Neurology, 105(8), e214226.https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000214226

Czytaj dalej

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

Zakładanie zestawu EEG uczestnikowi badania Neuroinsight Lab
Neuroinsight Lab
  • NeuroMarketing
  • Badania konsumenckie
  • Szkolenia

Mózg nie kłamie. Zapytaj go.

Badania EEG i eye-tracking dla marketingu i biznesu: kampanie i reklamy, opakowania, sklep i digital. Odkryj autentyczne reakcje, zanim padną deklaracje.

Dowiedz się więcejneuroinsightlab.pl
NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.