Fentanyl - jak działa na mózg 🧠 i dlaczego zamienia ludzi w „zombie”?

Ostatnio w Polsce stało się głośno o fentanylu za sprawą filmu z „fentanylowymi zombie”. W USA od lat sieje coraz większe spustoszenie wypychając z rynku heroinę.

🚨 W USA fentanyl jest główną przyczyną zgonów z powodu przedawkowania od 2016 roku.

🚨 Według Centers for Disease Control and Prevention (CDC) w 2021 roku w Stanach Zjednoczonych z powodu przedawkowania fentanylu zmarło ponad 71 238 osób.

🚨 W tym czasie w Polsce odnotowano 143 zgony z powodu zatrucia fentanylem. Liczba ta wzrosła o 300% w porównaniu z 2018 rokiem.

Obie dane są niedoszacowane ze względu na częsty brak pełnej toksykologii u zmarłych.

Czym jest ten „supernarkotyk”?
To syntetyczny opioid będący 300-500 razy silniejszy od heroiny i przy tym tańszy. Silnie oddziałuje na receptory opioidowe w mózgu, głównie receptory μ (mi). Jest wysoce uzależniający i o wiele łatwiej go przedawkować.

Oddziałując na te receptory, fentanyl powoduje między innymi:

• 😌 Silną euforię, odprężenie, senność. Wynika to z uwalniania neuroprzekaźników - dopaminy (w układzie mezolimbicznym) oraz endorfin.
• 🫁 Spowolnienie oddechu aż do bezdechu. Receptory opioidowe hamują ośrodek oddechowy w pniu mózgu.
• 🤕 Analgezję - zniesienie bólu. Następuje zahamowanie szlaków bólowych w rdzeniu kręgowym i mózgu.
• 👀 Zwężenie źrenic, zaparcia, spadek ciśnienia. Efekty aktywacji obwodowych receptorów opioidowych.

💀 Już niewielkie przedawkowanie (2 mg - tyle co 2 ziarnka soli) grozi śmiercią z powodu depresji oddechowej.

Co dokładnie dzieje przy zażywaniu fentanylu?

👉 Fentanyl powoduje ogromny wyrzut dopaminy i endorfin. To daje silną euforię, ale szybko rozwija się tolerancja - mózg przyzwyczaja się i domaga coraz większych dawek.

Z Atlasu mózgu · Dopamina

Jak chcenie zamienia się w przymus?

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

👉 Jednocześnie fentanyl hamuje ośrodek oddechowy w pniu mózgu. Dlatego przedawkowanie grozi śmiercią przez uduszenie - fentanylowe „zombie” to osoby balansujące na krawędzi życia i śmierci.

👉 Fentanyl wypacza układ nagrody. Produkowanych jest coraz mniej endorfin, upośledzeniu ulega zdolność odczuwania przyjemności bez narkotyku. To jeden z mechanizmów silnego uzależnienia psychicznego.

👉 Przewlekłe zażywanie niszczy struktury mózgowe - korę przedczołową, ciało migdałowate, hipokamp. Skutkuje to upośledzeniem funkcji poznawczych, emocjonalnych, pamięci, kontrolowania impulsów - stąd wrażenie „zombifikacji”.

🧠 W badaniach neuroobrazowych mózgi osób uzależnionych od opioidów przypominają mózgi pacjentów z ciężkimi urazami czy chorobami neurodegeneracyjnymi.

😵 Stan „zombie”
Termin „zombie” odnosi się do stanu skrajnego otępienia, braku reakcji na bodźce zewnętrzne i poważnych zaburzeń psychicznych. Nadużywanie fentanylu prowadzi do takiego stanu przez kombinację depresji oddechowej, niedotlenienia mózgu oraz bezpośredniego wpływu fentanylu na funkcje neurologiczne.

Bez pomocy medycznej ten proces postępuje i zwykle kończy się śmiercią z przedawkowania.

🔥 Udostępnij to wydanie, by dotarło do kolejnych osób.