Co sprawia, że świat jest mniej kolorowy dla niektórych? Dosłownie.

Marcin P. StopaHead of NeuroResearch @ Neuroinsight Lab

Wydanie 63 · 2 min czytania

Dlaczego dla jednych trawa jest zielona, a dla innych... właśnie, jaką ma barwę?

Rozważmy tajemnicę daltonizmu - zaburzenie, które zmienia sposób, w jaki niektórzy z nas widzą kolory. Ale dlaczego tak się dzieje?

Daltonizm, czy też ślepota barw to inaczej zaburzenie widzenia barwnego. Ludzie z daltonizmem w rzeczywistości widzą kolory, ale niektóre z nich mogą być mniej intensywne lub w niektórych przypadkach całkowicie niezauważalne.

Na załączonym wideo, możesz zobaczyć jak widzą kolory osoby z daltonizmem - w tym przypadku zniekształcenia postrzegania czerwonego, czyli protanopii.

--

A jak to wszystko działa?

W naszej siatkówce oka znajdują się dwa rodzaje fotoreceptorów: pręciki i czopki.

  • 👁️ Pręciki pozwalają nam widzieć w ciemności, rozróżniając tylko światło i cień.
  • 👁️ Czopki natomiast są odpowiedzialne za nasze widzenie kolorów.

Standardowo w oku są trzy typy czopków - L, M i S - każdy z nich reaguje na określony zakres kolorów. Razem pokrywają one całe spektrum widzialnego światła. Daltonizm występuje, gdy jeden lub więcej typów czopków jest nieobecny lub nie działa prawidłowo.

🔎 Najczęstszym rodzajem daltonizmu jest deficyt czerwono-zielony, jednak typów daltonizmu mamy więcej:

🔴 Protanopia: brak czopków L, co utrudnia postrzeganie koloru czerwonego.

🟢 Deuteranopia: brak czopków M, co utrudnia postrzeganie koloru zielonego.

🔴🟢 Protanomalia i deuteranomalia: wszystkie trzy typy czopków są obecne, ale czopki L lub M są mniej wrażliwe na czerwony lub zielony kolor.

🔵 Tritanopia: problem z wykrywaniem niebieskiego.

⚪️ Monochromatyzm: trudności w rozróżnianiu jakichkolwiek kolorów.

Czy 🧔‍♂️ mężczyźni są bardziej narażeni na daltonizm?
Większość przypadków daltonizmu ma podłoże genetyczne i jest dziedziczona na chromosomie X, dlatego daltonizm jest częstszy u mężczyzn - aż do jednego na dziesięciu mężczyzn może mieć jakąś formę daltonizmu, podczas gdy u kobiet ta liczba jest znacznie niższa.

Co więcej, daltonizm można także nabyć w wyniku ekspozycji na określone chemikalia, leki czy choroby oczu jak zaćma czy zwyrodnienie plamki żółtej.

🍺 Może też pojawić się w wyniku alkoholizmu, chociaż jest to rzadkość.

👉 Jak daltonizm wpływa na codzienne życie?
Kolor w naszej kulturze odgrywa dużą rolę, także jako narzędzie przekazywania informacji. Daltonizm może utrudniać rozpoznawanie sygnałów świetlnych czy korzystanie z kolorowych wykresów. Jednak co ciekawe, niektóre osoby z daltonizmem mogą lepiej rozróżniać pewne odcienie, np. odcienie khaki.

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

Okładka książki NeuroMarketing InsightKsiążkaNeuroMarketing InsightZrozum klientów lepiej niż oni samiMarcin P. Stopa, Gabriela Lupa · ponad 500 stron, ponad 350 źródeł naukowychZobacz książkę

Źródła:

  1. M. Josserand, E. Meeussen, A. Majid, D. Dediu (2021). Environment and culture shape both the colour lexicon and the genetics of colour perception. Nature.
  2. D. A Mackey. (2019). What colour are your eyes? Teaching the genetics of eye colour & colour perception. Edridge Green Lecture RCOphth Annual Congress Glasgow May 2019
  3. Milic, Neda & Ɖurđević, Stefan & Novaković, Dragoljub & Zarić, Miroslav & Kasikovic, Nemanja & Dedijer, Sandra & Vladić, Gojko. (2021). Customized daltonization: adaptation of different image types for observers with different severities of color vision deficiencies. Universal Access in the Information Society. 22. 10.1007/s10209-021-00847-7.
  4. Maule, J., Skelton, A. E., & Franklin, A. (2023). The Development of Color Perception and Cognition. Annual review of psychology, 74, 87–111. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-032720-040512
  5. Wideo: Sakata Yoshi - @sakata_yoshi na X.com

Czytaj dalej

NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.

Zakładanie zestawu EEG uczestnikowi badania Neuroinsight Lab
Neuroinsight Lab
  • NeuroMarketing
  • Badania konsumenckie
  • Szkolenia

Mózg nie kłamie. Zapytaj go.

Badania EEG i eye-tracking dla marketingu i biznesu: kampanie i reklamy, opakowania, sklep i digital. Odkryj autentyczne reakcje, zanim padną deklaracje.

Dowiedz się więcejneuroinsightlab.pl
NeuroEfektywnie

NeuroNauka w biznesie i na co dzień prosto na Twój e-mail

Cotygodniowy biuletyn o NeuroOdkryciach w biznesie i na co dzień. Prosto o mózgu, neuronauce, efektywności. Dołącz do 12 700+ subskrybentów.