Badany: jeden dorosły ŁOSOŚ atlantycki (Salmo salar) uczestniczył w badaniu fMRI.

Łosoś mierzył około 46 cm, ważył 1,7 kg.
W momencie skanowania był martwy.

Tego się żaden z neuronaukowców nie spodziewał!

Był rok 2008, a jedną z najważniejszych prac w historii neuroobrazowania była ta o nazwie:

„Neuronalne korelaty międzygatunkowego przyjmowania perspektywy u martwego łososia atlantyckiego: Argument za poprawką na porównania wielokrotne”.

👉 Jakie zadanie miał badany łosoś?
Nie martwić się (suchar: był martwy - więc nie martwił się 😅)

A tak trochę bardziej poważnie - zadaniem łososia była mentalizacja. Pokazywano mu serię zdjęć przedstawiających ludzi w różnych sytuacjach społecznych o różnym nacechowaniu emocjonalnym. Łosoś miał określić, jakie emocje doświadczyła osoba na zdjęciu.

Tak.

Cały czas mówimy o rybie.

Martwej rybie.

I o przełomie w neuronauce.

🔎 Badacze umieścili łososia w MRI i dokonali pomiarów, przeprowadzając późniejszą analizę w myśl obecnie stosowanej przez innych badaczy i…
Znaleźli aktywacje w mózgu łososia w reakcji na zadanie!

Aha! Czyli udowodnili życie pozagrobowe?
Nie. Zdecydowanie nie.

Pokazali, że dokonując pomiarów dziesiątek czy setek tysięcy małych sześcianów (wokseli), stosując te same metody, co wcześniejsi badacze, są w stanie uzyskać tak duży błąd pomiarowy, że nawet martwy łosoś zareaguje na czyjś uśmiech ze zdjęcia.
Postawiło to pod znakiem zapytania setki wcześniejszych badań i ich wyników.

Z Atlasu mózgu · Ból. Gdzie powstaje, w palcu czy w mózgu?

Przesuń próg i patrz na mózg

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

Sami badacze podsumowali to w ten sposób:
„To, co możemy stwierdzić, to że losowy szum w szeregach czasowych fMRI może dawać fałszywe wyniki, jeśli nie kontrolujemy porównań wielokrotnych”.

Czy to oznacza, że fMRI jest bezsensowne? 👀
Nie, to oznacza, że jest o wiele trudniejsze niż spodziewali się nawet sami naukowcy. Od tej pracy naukowej przez ostatnie 15 lat poczyniliśmy ogromne postępy w metodologii i narzędziach do prowadzenia takich badań.

Po raz kolejny noeuronauka pokazała, że do wszelkich wyników i badań należy podchodzić z ogromną pokorą i zrozumieniem. Sam nieraz trafiam na prace naukowe, które są najzwyczajniej w świecie błędne, bo badacze zbyt ochoczo potwierdzili swoje hipotezy bez odpowiedniego zweryfikowania wszystkich zmiennych czy odpowiednio przeprowadzonej analizy danych z fMRI.

Z Atlasu mózgu · Błędy poznawcze

Jak szuflada wyczarowuje efekt? Symulacja na tej stronie, a nie dane z badań

Zobacz w Atlasie (otwiera się w nowej karcie)

💡 Neurobadania potrafią dostarczyć bezcennych danych i wniosków, ale pod jednym warunkiem - że potrafimy je odpowiednio przeprowadzić od samego początku do samego końca ;)