Co w nowym wydaniu?
Czy z biologicznego punktu widzenia lepiej spać samemu czy z partnerką/partnerem?
Jak maleńki jest neuron w Twojej głowie w porównaniu do Twojego włosa?
Jak pracuje 37 bilionów mikroskopijnych elektrowni w Twoim ciele?
Zapraszam do nowego wydania biuletynu NeuroEfektywnie 🧠 – owocnej i przyjemnej lektury 🙂
1.
Czy z biologicznego punktu widzenia lepiej spać samemu czy z partnerką/partnerem? 😴 🛌
Sprawdził to zespół badawczy z Uniwersytetu Arizony, badając 1007 dorosłych osób. Doszli oni do bardzo ciekawych wyników…
Część osób, myśląc o tym pytaniu, może mieć przed oczami wojny kołdrowe, zbytnie grzanie lub wietrzenie, a nawet odgłos młota pneumaty… ekhem, to znaczy odgłos chrapania 😉
Jednak wyniki uzyskane przez badaczy nie pozostawiają złudzeń.
Osoby, które spały z partnerem/partnerką:
⏱️ szybciej zasypiały
⏳ dłużej spały po zaśnięciu
👍 uzyskiwały lepszą jakość snu
🩺 miały mniejsze ryzyko bezdechu sennego
😌 zmniejszały ryzyko wystąpienia depresji
🪷 obniżały w ten sposób swój poziom stresu i lęku
🤗 zwiększały satysfakcję z życia i relacji
Czy w takim razie z małymi pociechami śpi się jeszcze lepiej?
Właśnie, nie do końca. Spanie z dziećmi zwiększało stres, bezsenność, ryzyko bezdechu sennego i obniżało kontrolę nad swoim snem. Czyli dzieci lepiej jest jednak zostawić na noc w łóżeczku.
Idealnie podsumowali całość autorzy badań:
„ ✅ Spanie z partnerem(-ką)/małżonkiem(-ką) wiąże się z lepszą jakością snu i ogólnie zdrowiem psychicznym.
❌ Spanie z dzieckiem wiąże się natomiast ogólnie z gorszym snem”.
Co ciekawe inne badania sugerują, że mężczyźni czerpią ze spania z partnerkami więcej korzyści niż vice-versa… to jednak temat na osobny artykuł 😉
Choć Walentynki już za nami, dbajmy o relacje, w których możemy „spać spokojnie” – dosłownie i w przenośni 😉
2.
Jak maleńki jest neuron w Twojej głowie? 🧠 I gdzie znajdziesz nawet kilkumetrowy neuron...
Zobacz, jak niewiarygodnie małe lub duże są neurony.
Rozmiary neuronów są trudne do wyobrażenia, gdyż mieszczą się w skali mikrometrów. Jeden mikrometr to jedna milionowa metra! To oznacza, że aby zobaczyć neuron, potrzebujemy mocnego mikroskopu.
Nie każdy neuron ma jednak taką samą wielkość.
Istnieją różne typy neuronów, każdy z nich specjalizujący się w innych funkcjach – od przekazywania bodźców bólowych, przez przetwarzanie informacji wzrokowych, aż po generowanie myśli i wiele więcej. To sprawia, że wielkość neuronów też nie jest taka sama.
🔺Największe neurony:
Największym znanym neuronem jest tzw. neuron Purkiniego, znajdujący się w móżdżku człowieka. Jego dendryty mogą się rozciągać na bardzo duże obszary, a sam korpus komórki (soma) może mieć średnicę nawet do 100 mikrometrów.
Innym przykładem dużego neuronu jest motoneuron alfa, który znajduje się w rdzeniu kręgowym. U dużych zwierząt takich jak słonie czy wieloryby, może osiągać długość nawet do kilku metrów, łącząc rdzeń kręgowy z mięśniami w odległych częściach ciała.
W Twoim ciele biegnie od rdzenia kręgowego do stóp i ma długość ponad metra 😉
🔻Najmniejszy Neuron:
Najmniejsze neurony to zwykle neurony zwojów, które są znacznie mniejsze od neuronów Purkiniego. Ich somy mogą mieć średnicę zaledwie kilku mikrometrów.
Wśród ludzkich neuronów, jednymi z najmniejszych są neurony graniczne, znajdujące się w warstwie ziarnistej móżdżku, których średnica może wynosić zaledwie około 4-6 mikrometrów.
Obrazując średniej wielkości neuron:
💇 Ludzki włos jest ok. 5 do 10 razy grubszy niż neurony
🏖️ Ziarnko piasku jest ok. 25-50 razy większe niż neuron.
I jeszcze kosmiczne porównanie:
Gdyby zastosować skalę porównania wielkości neuronu do człowieka…
To zakładając, że średniej wysokości człowiek jest neuronem, to ciało, w którym by funkcjonował, miałoby wysokość wykraczającą poza granicę kosmosu (linia Karamana), także poza wysokości większości satelitów okołoziemskich czy nawet wyżej niż Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS).
3.
🔋 W tej sekundzie, kiedy czytasz te słowa, w Twoim ciele działa 37 bilionów mikroskopijnych elektrowni.
Każda z nich pracuje bezustannie, 24/7 przez całe Twoje życie.
Syntaza ATP – tak nazywa się ten molekularny cud inżynierii, który przewyższa wszystkie ludzkie wynalazki.
⚡ Wyobraź sobie silnik, który:
→ Obraca się z prędkością 7800 obrotów na minutę – to podobna liczba obrotów co legendarnego Ferrari F8 Tributo z 3.9L V8
→ Ma sprawność energetyczną nawet ponad 90% (nasze najlepsze turbiny osiągają 60%)
→ Produkuje dokładnie 3 cząsteczki energii na każdy pełny obrót
Każdy obrót syntazy ATP to matematyczna precyzja: dokładnie 120 stopni na jedną cząsteczkę ATP. Gradient protonowy przez błonę mitochondrialną napędza ten mechanizm z siłą, która gdyby została przeskalowana do rozmiaru samochodu, generowałaby moc 148 koni mechanicznych.
Zespół naukowców z Tokyo Institute of Technology udowodnili, że można obserwować pojedyncze obroty syntazy ATP pod mikroskopem. To pierwszy w historii molekularny silnik, który człowiek mógł zobaczyć w akcji.
⚡ Każda komórka Twojego mózgu konsumuje tak dużo energii, że mózg jako całość pochłania 20% całkowitego zapotrzebowania organizmu na ATP.
Podczas intensywnego myślenia neurony zwiększają produkcję ATP nawet o 50% powyżej poziomu spoczynkowego.
Kiedy następnym razem będziesz odczuwać zmęczenie umysłowe – pamiętaj:
to nie Twój mózg jest słaby.
To po prostu miliardy syntaz ATP pracuje na maksymalnych obrotach, aby zapewnić Ci energię do każdej myśli.
O mnie:
Marcin P. Stopa
Jestem ekspertem w wykorzystaniu neuronauki i NeuroTechnologii w biznesie, marketingu oraz badaniach konsumenckich.
Jako Head of NeuroResearch w Neuroinsight Lab wykorzystuję najnowocześniejsze narzędzia takie jak EEG i eye-tracking wspierane przez AI do identyfikacji nieuświadomionych insightów konsumenckich. Celem mojego zespołu w Neuroinsight Lab jest dostarczanie rzetelnej wiedzy o mechanizmach ludzkiego umysłu, która zapewnia klientom przewagę konkurencyjną i sukces rynkowy. W ten sposób umożliwiamy firmom korzystanie z przewagi, którą mają takie firmy jak Apple, Microsoft, TikTok, Google, Procter and Gamble i nie tylko.
Jestem także współtwórcą Platformy NanoLearningowej SeeWidely.com umożliwiającej efektywny rozwój kompetencji pracowników w zaledwie 5 minut dziennie, która w 2023 r. została wyróżniona, zdobywając tytuł HR TECH Changer przyznawany przez Polskie Forum HR w partnerstwie z Pracuj Ventures. Dzięki implementacji zdobyczy (neuro)nauki SeeWidely.com wywiera pozytywny wpływ na sektor HR, rozwijając już ponad 300 organizacji, w tym topowe firmy z GPW i S&P500
Wierzę, że jednym z podstawowych celów naszego pokolenia jest stworzenie rozwiązań usprawniających nasze możliwości poznawcze, tak potrzebne do sprawnego funkcjonowania w coraz bardziej złożonym świecie.
Chętnie dzielę się swoją wiedzą o NeuroTechnologii, mózgu, praktycznym zastosowaniu neuronauki w marketingu, biznesie i na co dzień. Występowałem na scenach między innymi TEDx, Mobile Trends for Experts, SAP Lab, Linkedin Local, IKEA, Virtual Summit, DIMAQ, TXB.digital.
W skrócie: wykorzystuję i przekuwam wiedzę o funkcjonowaniu mózgu w praktyczne i efektywne rozwiązania biznesowe i działania marketingowe.
NeuroEfektywnie🧠
Źródła:
#1
[1] Fuentes, B., Kennedy, K., Killgore, W., Wills, C., & Grandner, M. (2022). Bed Sharing Versus Sleeping Alone Associated with Sleep Health and Mental Health. Sleep, 45(Supplement_1), A4.
#2
[2] Bear, M.F., Connors, B.W., & Paradiso, M.A. (2016). „Neuroscience: Exploring the Brain”. Wolters Kluwer Health.
[3] Purves, D., Augustine, G.J., Fitzpatrick, D., et al. (2001). „Neuroscience”. 2nd edition. Sinauer Associates.
[4] Kandel, E.R., Schwartz, J.H., Jessell, T.M., et al. (2000). „Principles of Neural Science”. 4th edition. McGraw-Hill.
[5] Wideo: MetaBallStudios (MBS) – Alvaro Gracia Montoya – 2023
#3
[6] Boyer, P. D. (1997). The ATP synthase—a splendid molecular machine. Annual Review of Biochemistry, 66(1), 717-749.
[7] Noji, H., Yasuda, R., Yoshida, M., & Kinosita, K. (1997). Direct observation of the rotation of F1-ATPase. Nature, 386(6622), 299-302.
[8] Magistretti, P. J., & Allaman, I. (2015). A cellular perspective on brain energy metabolism and functional imaging. Neuron, 86(4), 883-901.
[9] Hyder, F., Rothman, D. L., & Bennett, M. R. (2013). Cortical energy demands of signaling and nonsignaling components in brain are conserved across mammalian species and activity levels. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(9), 3549-3554.
[10] Weber, J., & Senior, A. E. (2003). ATP synthesis driven by proton transport in F1F0-ATP synthase. FEBS Letters, 545(1), 61-70.
Rozmowa czy e-mail?
Chcesz dowiedzieć się jak neurobadania mogą pomóc w Twojej organizacji? Skontaktuj się z nami, używając formularza lub od razu zarezerwuj 30-minutową rozmowę w dogodnym dla siebie terminie.