Co w nowym wydaniu?
- Jak dopamina zmienia priorytety i decyduje o tym, co ważniejsze?
- Reklama podprogowa – niezwykle skuteczne narzędzie czy mit? Jak uśmiech może zmienić miejsce, gdzie spędzisz noc?
- Im dłużej na coś patrzymy, tym bardziej nam się podoba?
- Jak maleńki jest neuron w Twojej głowie?
Zapraszam do nowego wydania biuletynu NeuroEfektywnie 🧠 – owocnej i przyjemnej lektury 🙂
1.
Jak dopamina zmienia priorytety i decyduje o tym, co ważniejsze?
Jak mózg priorytetyzuje potrzeby?
Kiedy nasz mózg stoi przed wyborem między różnymi potrzebami, jakie mechanizmy decydują, co jest ważniejsze?
Odpowiedź może leżeć w badaniu przeprowadzonym na ptaszkach z gatunku zeberek przez naukowców z Cornell University!
Badacze umieścili samotnego samca zeberki w klatce. Gdy ten był spragniony (wody, nie dotyku 😉 skupiał się na poszukiwaniu wody. Do czasu, aż…
…w klatce pojawiła się samiczka. Wtedy zamiast dążyć do zaspokojenia pragnienia, jego uwaga przekierowywała się na zaloty.
🔬 Klucz do tego odkrycia leżał w zastosowaniu innowacyjnych technik, w tym optycznego nagrywania i inżynierii wirusów. Te metody umożliwiły długotrwałe obserwacje poziomów dopaminy w mózgu, odzwierciedlając dynamiczną zmianę priorytetów.
🧐 Co ciekawego odkryto?
👉 Mózg samca szybko przestawiał się z potrzeby picia wody na skupienie na samicy, co było widoczne w zmianach aktywności dopaminowej.
👉 Ta elastyczność systemu dopaminy wskazuje na zdolność mózgu do natychmiastowej adaptacji do zmieniających się okoliczności.
Badanie to nie tylko rozszerza nasze rozumienie neurobiologii, ale może także mieć wpływ na rozwój AI, odwzorowującą złożone sieci neuronowe i systemy nagrody.
2.
Reklama podprogowa - niezwykle skuteczne narzędzie czy mit?
Jak uśmiech może zmienić miejsce, gdzie spędzisz noc?
Na początek cofnijmy się w czasie.
Lata 50 XX wieku. New Jersey w USA.
James Vicary opublikował wyniki swojego eksperymentu, gdzie przez ułamek sekundy wyświetlał krótkie komunikaty „Pij Coca-Colę” i „Jedz popcorn” podczas projekcji filmu w kinie. Według jego raportu spowodowało to wzrost sprzedaży Coca-Coli o 18%, a popcornu o 57%.
Sprawa była na tyle poważna, że rząd USA zagroził, że cofnie licencje każdemu medium, które zastosuje „reklamę podprogową”. Nawet CIA zaczęło badać tę metodę na własną rękę.
Naukowcy chcieli zgłębić ten temat, więc poprosili Vicary’ego o udostępnienie informacji technicznych o badaniu. Ten jednak odmówił.
Dr. Henry Link zaproponował więc Vicary’emu powtórzenie eksperymentu. Ten jednak odmówił.
Nawet CBS powtórzyło eksperyment w TV wyświetlając podprogowe komunikaty wzywające odbiorców do zadzwonienia do stacji w określonym czasie. Jednak bez skutku.
Prawdziwy przełom odbył się w 1962 roku kiedy James Vicary przyznał, że jego eksperyment tak naprawdę… nigdy się nie odbył, a wszystko zostało sfingowane, by przynieść mu rozgłos.
To jednak nie koniec, a początek tej historii.
60 lat później badanie z 2020 roku Liwei Hsu i Yen-Jung Chen odwróciło bieg tej historii.
👁️ Badanie skupiło się na tym, jak podprogowe bodźce – tutaj: emoji uśmiechniętej twarzy w filmach promocyjnych hoteli wpływają na wybory konsumentów. 16 uczestników poddano badaniom EEG, aby zmierzyć ich aktywność mózgu podczas oglądania tych filmów.
I co się okazało? Ich mózgi zareagowały i to jak…
👉 Fale theta w mózgu, związane z pamięcią i emocjami, znacząco wzrosły.
👉 Fale beta, związane ze stanem czujności, obniżyły się podczas oglądania filmów z emoji.
Stwierdzono, że reklama podprogowa ma znaczący wpływ na wybór hoteli przez konsumentów.
Emotikona uśmiechniętej twarzy jako przekaz podprogowy wpływa na wybór hotelu przez konsumentów.
Wydaje się więc, że nawet subtelne, podprogowe bodźce, takie jak emoji, mogą wpływać na nasze decyzje zakupowe, zmieniając sposób, w jaki nasz mózg przetwarza informacje.
🔍 To badanie rzuca światło na potencjalny wpływ podprogowych przekazów w reklamach – jednak… wciąż mówimy o słabo przebadanym obszarze, który daje niejednoznaczne odpowiedzi.
Zdecydowanie każdy taki przypadek należałoby osobno traktować i badać.
Samo badanie też było prowadzone z użyciem EEG z jedną elektrodą. Dla porównania w Neuroinsight Lab przy badaniach konsumenckich korzystamy z EEG z 7-, 16-, a nawet z 34-elektrodowego.
Czy zatem reklama podprogowa to mit, czy niezwykle skuteczne narzędzie?
Na ten moment brak jednoznacznej odpowiedzi, choć (to tylko moje zdanie) skłaniam się w stronę mitu, jeśli chodzi o jej skuteczność.
O wiele lepiej jest skupić się na uwadze, zaangażowaniu poznawczym, primingu i wielu innych rzeczach, które dają pewne wyniki w kontekście badań konsumenckich.
Dokładnie temat omówiliśmy w osobnym rozdziale naszej książki NeuroMarketing Inisght, o której dowiesz się więcej tutaj:
neuro-marketing.pl/ksiazka
3.
Im dłużej na coś patrzymy, tym bardziej nam się podoba?
Jak to, na co patrzymy, wpływa na nasze preferencje?
Załóżmy, że masz 2 ulubione rzeczy. Jedną z nich preferujesz bardziej, mimo to czasami wybierasz tę drugą. Dlaczego?
Naukowcy z Ohio State University odkryli, że klucz może leżeć w naszym spojrzeniu.
W badaniach z użyciem technologii śledzenia wzroku (Eye-Trackingu), odkryto, że to, na co patrzymy, może kierować naszymi decyzjami, gdy mamy przed sobą dwie widoczne opcje, jak na przykład smakołyki w automacie.
Ale tu zaskoczenie:
nasz wzrok niekoniecznie kieruje nas ku rzeczom, na które patrzymy najdłużej. Badania wykazały, że nasze spojrzenie potęguje pragnienie rzeczy, które już lubimy.
Dla przykładu:
🍬 Wyobraź sobie, że stoisz przed automatem z batonami. Masz dwie opcje: jeden z orzechami, drugi tylko z czekoladą. Lepiej oceniasz ten z orzechami, ale czasami wybierasz ten drugi. Dlaczego tak się dzieje?
🔍 Ian Krajbich i jego zespół odkryli, że gdy dłużej patrzymy na przedmiot, który już lubimy, jego atrakcyjność w naszych oczach wzrasta.
Intrygującym odkryciem jest fakt, że uczestnicy badania szybciej podejmowali decyzje, gdy obie opcje były dla nich atrakcyjne. Wbrew powszechnym przekonaniom, dłużej zastanawialiśmy się nad wyborami, które nas nie angażowały emocjonalnie.
🚨 Tutaj obalam MIT, który powtarza wiele firm badawczych:
Długość patrzenia na dany produkt nie korelowała z jego oceną. Jednak to, na co uczestnicy zwracali uwagę, pozwalało przewidzieć ich wybór, niezależnie od wcześniejszych preferencji.
To także kluczowe z punktu widzenia Marketingu:
Jeśli klient rozważa dwa produkty, które już lubi, ten, który bardziej przyciągnie i utrzyma uwagę, prawdopodobnie zyska przewagę w procesie wyboru.
🤔 Ale czy to oznacza, że zawsze wybieramy to, co przyciąga nasz wzrok?
Nie do końca. Relacja między uwagą a wyborem jest bardziej złożona niż mogłoby się wydawać. Oczy to tylko jedna z wielu części skomplikowanego procesu podejmowania decyzji. By uzyskać pełen obraz, należy połączyć Eye-tracking z EEG jak to robimy w badaniach NeuroMarketingowych w Neuroinsight Lab.
Rozmawiając ostatnio z jedną osobą na ten temat, sama przyznała – cytuję:
„w sumie też tak miałam, że im dłużej patrzyłam na mojego męża, tym bardziej mi się podobał” 😉
4.
Jak maleńki jest neuron w Twojej głowie?
Zobacz, jak niewiarygodnie małe lub duże są neurony.
Rozmiary neuronów są trudne do wyobrażenia, gdyż mieszczą się w skali mikrometrów. Jeden mikrometr to jedna milionowa metra! To oznacza, że aby zobaczyć neuron, potrzebujemy mocnego mikroskopu.
Nie każdy neuron ma jednak taką samą wielkość.
Istnieją różne typy neuronów, każdy z nich specjalizujący się w innych funkcjach – od przekazywania bodźców bólowych, przez przetwarzanie informacji wzrokowych, aż po generowanie myśli i wiele więcej. To sprawia, że wielkość neuronów też nie jest taka sama.
🔺Największe neurony:
Największym znanym neuronem jest tzw. neuron Purkiniego, znajdujący się w móżdżku człowieka. Jego dendryty mogą się rozciągać na bardzo duże obszary, a sam korpus komórki (soma) może mieć średnicę nawet do 100 mikrometrów.
Innym przykładem dużego neuronu jest motoneuron alfa, który znajduje się w rdzeniu kręgowym. U dużych zwierząt takich jak słonie czy wieloryby, może osiągać długość nawet do kilku metrów, łącząc rdzeń kręgowy z mięśniami w odległych częściach ciała.
W Twoim ciele biegnie od rdzenia kręgowego do stóp i ma długość ponad metra 😉
🔻Najmniejszy Neuron:
Najmniejsze neurony to zwykle neurony zwojów, które są znacznie mniejsze od neuronów Purkiniego. Ich somy mogą mieć średnicę zaledwie kilku mikrometrów.
Wśród ludzkich neuronów, jednymi z najmniejszych są neurony graniczne, znajdujące się w warstwie ziarnistej móżdżku, których średnica może wynosić zaledwie około 4-6 mikrometrów.
Obrazując średniej wielkości neuron:
- Ludzki włos jest ok. 5 do 10 razy grubszy niż neurony
- Ziarnko piasku jest ok. 25-50 razy większe niż neuron.
I jeszcze kosmiczne porównanie:
Gdyby zastosować skalę porównania wielkości neuronu do człowieka…
To zakładając, że średniej wysokości człowiek jest neuronem, to ciało, w którym by funkcjonował, miałoby wysokość wykraczającą poza granicę kosmosu (linia Karamana), także poza wysokości większości satelitów okołoziemskich czy nawet wyżej niż Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS).
O mnie:
Marcin P. Stopa
Jestem ekspertem w wykorzystaniu neuronauki i NeuroTechnologii w biznesie, marketingu oraz badaniach konsumenckich.
Jako Head of NeuroResearch w Neuroinsight Lab wykorzystuję najnowocześniejsze narzędzia takie jak EEG i eye-tracking wspierane przez AI do identyfikacji nieuświadomionych insightów konsumenckich. Celem mojego zespołu w Neuroinsight Lab jest dostarczanie rzetelnej wiedzy o mechanizmach ludzkiego umysłu, która zapewnia klientom przewagę konkurencyjną i sukces rynkowy. W ten sposób umożliwiamy firmom korzystanie z przewagi, którą mają takie firmy jak Apple, Microsoft, TikTok, Google, Procter and Gamble i nie tylko.
Jestem także współtwórcą Platformy NanoLearningowej SeeWidely.com umożliwiającej efektywny rozwój kompetencji pracowników w zaledwie 5 minut dziennie, która w 2023 r. została wyróżniona, zdobywając tytuł HR TECH Changer przyznawany przez Polskie Forum HR w partnerstwie z Pracuj Ventures. Dzięki implementacji zdobyczy (neuro)nauki SeeWidely.com wywiera pozytywny wpływ na sektor HR, rozwijając już ponad 300 organizacji, w tym topowe firmy z GPW i S&P500
Wierzę, że jednym z podstawowych celów naszego pokolenia jest stworzenie rozwiązań usprawniających nasze możliwości poznawcze, tak potrzebne do sprawnego funkcjonowania w coraz bardziej złożonym świecie.
Chętnie dzielę się swoją wiedzą o NeuroTechnologii, mózgu, praktycznym zastosowaniu neuronauki w marketingu, biznesie i na co dzień. Występowałem na scenach między innymi TEDx, Mobile Trends for Experts, SAP Lab, Linkedin Local, IKEA, Virtual Summit, DIMAQ, TXB.digital.
W skrócie: wykorzystuję i przekuwam wiedzę o funkcjonowaniu mózgu w praktyczne i efektywne rozwiązania biznesowe i działania marketingowe.
NeuroEfektywnie🧠
Źródła:
#1
[1] Goldberg, J., et al. (2023). „Dopaminergic error signals retune to social feedback during courtship.” Nature.
#2
[2] Hsu, L., & Chen, Y.-J. (2020). „The Effect of Subliminal Stimuli in Advertisement: An EEG Study.” International Journal of Consumer Studies, 44(2), 123-134.
[3] Greenwald, A. G., Spangenberg, E. R., Pratkanis, A. R., & Eskenazi, J. (1991). „Double-blind tests of subliminal self-help audiotapes.” Psychological Science, 2(2), 119-122.
[4] Karremans, J. C., Stroebe, W., & Claus, J. (2006). „Beyond Vicary’s fantasies: The impact of subliminal priming and brand choice.” Journal of Experimental Social Psychology, 42(6), 792-798.
[5] Custers, R., & Aarts, H. (2010). „The unconscious will: How the pursuit of goals operates outside of conscious awareness.” Science, 329(5987), 47-50.
[6] Hassin, R. R., Uleman, J. S., & Bargh, J. A. (Eds.). (2005). „The new unconscious.” Oxford University Press.
[7] Vicary, J. (1957). „Subliminal Advertising.” Journal of Marketing Research, 1(3), 1-8.
#3
[8] Smith, S. M., & Krajbich, I. (2019). Gaze Amplifies Value in Decision Making. Psychological Science, 30(1), 116-128. https://doi.org/10.1177/0956797618810521
#4
[9] Bear, M.F., Connors, B.W., & Paradiso, M.A. (2016). „Neuroscience: Exploring the Brain”. Wolters Kluwer Health.
[10] Purves, D., Augustine, G.J., Fitzpatrick, D., et al. (2001). „Neuroscience”. 2nd edition. Sinauer Associates.
[11] Kandel, E.R., Schwartz, J.H., Jessell, T.M., et al. (2000). „Principles of Neural Science”. 4th edition. McGraw-Hill.
[12] Wideo: MetaBallStudios (MBS) – Alvaro Gracia Montoya – 2023
Rozmowa czy e-mail?
Chcesz dowiedzieć się jak neurobadania mogą pomóc w Twojej organizacji? Skontaktuj się z nami, używając formularza lub od razu zarezerwuj 30-minutową rozmowę w dogodnym dla siebie terminie.