Co w nowym wydaniu?
- Czy można zwiększyć zapamiętywalność podczas snu?
- Pamiętasz piramidę uczenia się? Możesz o niej zapomnieć…
- 6 mitów o chorobie, która zabija częściej niż wypadki samochodowe.
- Jakim typem cyfrowego zbieracza jesteś i co zrobić, by nie gromadzić niepotrzebnych rzeczy?
- Wideo: Jak neurony znajdujące się w hipokampie szukają nowych połączeń?
Zapraszam do nowego wydania biuletynu NeuroEfektywnie 🧠 – owocnej i przyjemnej lektury 🙂
1.
Czy można zwiększyć zapamiętywalność podczas snu?
Dobry sen jest jednym z fundamentów nauki, a wizja spania i zapamiętywania jest bardzo kusząca. Badacze postanowili sprawdzić, czy można jeszcze bardziej zwiększyć zapamiętywanie za pomocą małej zewnętrznej stymulacji 🎵 dźwiękiem lub… ⚡️prądem.
Kiedy zasypiamy, aktywność naszego mózgu waha się między różnymi zakresami częstotliwości. Badacze odkryli, że duże znaczenie dla zapamiętywania ma zakres ok. 1 Hz i postanowili go… wzmocnić.
Zrobili to na dwa sposoby:
- Aplikując niewielki prąd przez czaszkę,
- Odtwarzając dźwięk zsynchronizowany z falami mózgowymi.
🔎 Dzięki temu uzyskali rezonowanie i wzmocnienie odpowiednich fal mózgu. Zarówno w pierwszym przypadku, jak i drugim efekt był podobny i mózg wytwarzał więcej wolnych fal cechujących sen głęboki. To znowu zwiększyło stopień konsolidacji i sprawiło, że badani zapamiętali więcej.
👉 Czy ma to praktyczne zastosowanie?
Jeśli ktoś lubi być stymulowany prądem… a tak na poważnie, to pierwszym i najważniejszym krokiem będzie po prostu zadbanie o dobry jakościowo i zdrowy sen. Różnica w możliwościach umysłowych i zapamiętywaniu jedynie dzięki temu może być ogromna.
⏰😴 Poniżej grafika przestawiająca przeciętne zakresy godzin snu zależnie od wieku. U mnie średnio wystarcza ok. 6 godzin, aby wypocząć i naładować baterie, a jak to wygląda u Ciebie?
2.
Znasz piramidę uczenia się? Możesz o niej zapomnieć…
Edgar Dale pokazał ją w 1946 r. jako uproszczenie poziomów abstrakcyjności doświadczeń, które uporządkował intuicyjnie. Jednak pierwsze odwołania do niej sięgają publikacji z 1852, 1859 czy 1906 r.
🔥 Jej stworzenie nie odbyło się na podstawie żadnych badań, nie odbyło się to na podstawie żadnej analizy, innych prac badawczych, po prostu spisał je i ułożył tak, by pomóc zrozumieć temat doświadczenia.
Choć ma różne nazwy i wersje, to przeważnie wygląda podobnie. W jej środku zazwyczaj mamy to, co widzimy lub słyszymy, lub dyskusje w grupie, a koronne miejsce z 90% zajmuje przeważnie to, co mówimy, robimy lub ewentualnie „uczenie innych”.
🔎 Skąd te procenty?
Właściwie to nie wiadomo… Liczby w którymś momencie historii zostały dopisane przez inne osoby, ot tak, na zasadzie tutaj sobie wpiszemy 10%, tutaj 20%, tu 50%, a tutaj powiedzmy, że będzie 90%. Znowu nie zostało to niczym poparte…
Nigdy nie zostały przeprowadzone żadne badania, na których piramida by powstała. Żadne badania także nie potwierdziły jej skuteczności czy tego, że dane w jakikolwiek sposób się zgadzają. Wręcz odwrotnie! Znajdziemy całe mnóstwo badań, które wskazują, że jest całkowicie inaczej niż sugeruje nieszczęsna piramida.
To nie jest tak, że my się uczymy tylko w pięciu, dziesięciu procentach przez patrzenie, słuchanie itd. – co zapewne moi stali Czytelnicy biuletynu NeuroEfektywnie 🧠 już doskonale wiedzą 😉
Pomimo braku dowodów i nieskuteczności mit ten jest często powielany i co ciekawe, wciąż wiele programów rozwojowych opiera się, o zgrozo, właśnie na nim.
Biedni ludzie, którzy są uczeni przez uczenie innych.
Bardzo sprytnie niektórzy trenerzy to sobie wymyślili 😉
3.
6 mitów o chorobie, która zabija częściej niż wypadki samochodowe.
Choroba, która dotyka coraz więcej osób na całym świecie, zapewne i osoby w Twoim otoczeniu – depresja.
Niestety wciąż panuje wiele mitów na jej temat, co często prowadzi do niepotrzebnej stygmatyzacji i izolacji osób nią dotkniętych.
Oto 6 powszechnych mitów na temat depresji:
❌„Depresja to tylko smutek”
To nie tylko smutek. W rzeczywistości depresja to choroba psychiczna, która powoduje silne uczucie beznadziei, sprawia problemy z koncentracją, sennością lub bezsennością, utratą apetytu, a także wiąże się z fizycznymi objawami takimi jak bóle głowy i ciała.
❌„Depresję rozpoznasz na pierwszy rzut oka”
Depresja może objawiać się na wiele sposobów u różnych osób. Niektórzy ludzie z depresją mogą wyglądać smutno, apatycznie lub często płakać. Inni mogą ukrywać swoje cierpienie pod maską uśmiechu, żartów lub aktywności. Jedni mogą mieć problemy ze snem, apetytem czy koncentracją. Inni mogą nadmiernie pracować, jeść czy pić alkohol. Dlatego nie należy oceniać książki po okładce i lekceważyć sygnałów wysyłanych przez osobę z depresją.
❌„Depresja to wynik słabości”
Depresja dotyka ludzi w każdym wieku, bez względu na płeć i pochodzenie. Nie jest wynikiem słabości ani braku woli.
❌„Depresja to choroba, która nie wymaga leczenia i/lub sama przemija”
Depresja wymaga leczenia tak samo jak choroby fizyczne. Leczenie depresji może obejmować terapię psychologiczną, leki przeciwdepresyjne lub ich połączenie. Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem, który pomoże dobrać odpowiednie leczenie.
❌„Depresja nie jest groźna”
W Polsce rocznie ponad dwa razy więcej osób popełnia samobójstwo (5201) niż ginie w wypadach samochodowych (2245). To oznacza, że codziennie 14 osób odbiera sobie życie. Depresja bywa też przyczyną pogorszenia się ogólnego stanu zdrowia i może prowadzić do bardziej poważnych konsekwencji. A mówimy tylko o fizycznych aspektach, psychicznie dla osoby chorej depresja jest wycieńczająca i wyniszczająca.
❌„Depresja nie dotyczy mężczyzn, nastolatków i dzieci”
Każda z tych grup może również cierpieć na depresję i potrzebować pomocy medycznej i psychologicznej. Jednak ze względu na stereotypy, np. płciowe dotyczące emocji i słabości, mężczyźni częściej ukrywają swoje problemy lub szukają innych sposobów.
👉 Pamiętajmy, że edukacja na temat depresji jest kluczowa w walce z tym problemem. Otwarcie rozmawiajmy o depresji, zwłaszcza wśród najbliższych, jest ważne, aby osoby cierpiące na tę chorobę nie czuły się izolowane. Warto również zwrócić uwagę na to, że depresja jest w pełni uleczalna, a leczenie może przynieść ulgę i poprawę jakości życia.
Nie bójmy się szukać pomocy i wsparcia dla siebie lub dla naszych bliskich, którzy mogą być dotknięci depresją. Razem możemy przełamać społeczną stygmatyzację związaną z chorobami psychicznymi i pomóc osobom, które jej doświadczają.
4.
Jakim typem cyfrowego zbieracza jesteś i co zrobić, by nie gromadzić niepotrzebnych rzeczy?
😅 Przyda się
Nie usuwasz rzeczy, bo przecież mogą się kiedyś przydać. Wolisz bardziej je uporządkować (kiedyś) niż usunąć. Większość rzeczy, które zapisujesz można określić jako niewartościowe, ale jakoś tak człowiek śpi spokojniej z myślą, że ma to na komputerze.
🧐 Taki mamy klimat
Polityka firmy nie mówi nic o usuwaniu plików lub ich niezapisywaniu, co oznacza, że zapewne trzeba je zapisywać i nie wolno ich usuwać. W razie kontroli wszystko jest zapisane i utrwalone, nawet jeśli te pliki przedawniły się w ubiegłym dziesięcioleciu.
🙄 Dajcie mi spokój z plikami
Nie obchodzi Cię, czy zbierasz za dużo plików. W ogóle niewiele Cię obchodzi, a ta typologia jest bez sensu. Uporządkować lub usunąć pliki? Nie chce mi się robić ani jednego, ani drugiego.
😎 Kolekcjoner(-ka) z krwi i kości (RAMu)
To Twoja w pełni świadoma decyzja, żeby zbierać wszystko, co się da i wpasuje się w luźne ramy Twoich kolekcji. I nie, nie mówimy tutaj o NFT, ale tych wszystkich załącznikach, e-mailach i plikach, które pokazywał Ci znajomy(-a) jakieś 12 lat temu. Zawsze powtarzasz, że wielka kolekcja, to wielka odpowiedzialność.
🔎 Typologia ta to luźna interpretacja poważnych badań na temat zbieractwa i zbytniego gromadzenia danych w pracy prowadzonych przez badaczy: Kerry McKellar, Elizabeth Sillence, Nick Neave, Pam Briggs.
👉 Co zrobić, by nie gromadzić niepotrzebnych rzeczy?
Z pomocą przychodzi badaczka z Harvardu Jessica Rasmusen, radząc, by uprościć proces kwalifikowania rzeczy, posortować elementy według jednej z trzech kategorii:
- Na pewno zatrzymam to.
- Na pewno wyrzucę lub oddam ten przedmiot.
- Nie jestem pewny(-a).
W przypadku stosu rzeczy niepewnych warto dodatkowo zadać sobie pytania:
- Czy naprawdę tego potrzebuję?
- Czy zamierzam to wykorzystać?
- Jak często tego używałem(-am)?
- Czy mógłbym / mogłabym dostać coś takiego ponownie, gdybym tego potrzebował(-a)?
Wkrótce wiosenne porządki, więc mam nadzieję, że może ta instrukcja je ułatwi 😉
5.
👇 Zobacz, jak powstają wspomnienia 👇
Czy wiesz, że Twoje hipokampy są stale aktywne, tworząc nowe połączenia między neuronami?
🧠 Hipokamp (z greckiego konik morski) to region mózgu związany z pamięcią, przetwarzaniem przestrzennym i nawigacją, który odgrywa kluczową rolę w naszym codziennym funkcjonowaniu.
Dzięki połączeniom między neuronami hipokampa jesteśmy w stanie zapamiętać nowe informacje i zorientować się w otaczającym nas świecie.
Na filmie możesz na własne oczy zobaczyć, jak neurony znajdujące się w hipokampie szukają nowych połączeń.
O mnie:
Marcin P. Stopa
Jestem ekspertem w wykorzystaniu neuronauki i NeuroTechnologii w biznesie, marketingu oraz badaniach konsumenckich.
Jako Head of NeuroResearch w Neuroinsight Lab wykorzystuję najnowocześniejsze narzędzia takie jak EEG i eye-tracking wspierane przez AI do identyfikacji nieuświadomionych insightów konsumenckich. Celem mojego zespołu w Neuroinsight Lab jest dostarczanie rzetelnej wiedzy o mechanizmach ludzkiego umysłu, która zapewnia klientom przewagę konkurencyjną i sukces rynkowy. W ten sposób umożliwiamy firmom korzystanie z przewagi, którą mają takie firmy jak Apple, Microsoft, TikTok, Google, Procter and Gamble i nie tylko.
Jestem także współtwórcą Platformy NanoLearningowej SeeWidely.com umożliwiającej efektywny rozwój kompetencji pracowników w zaledwie 5 minut dziennie, która w 2023 r. została wyróżniona, zdobywając tytuł HR TECH Changer przyznawany przez Polskie Forum HR w partnerstwie z Pracuj Ventures. Dzięki implementacji zdobyczy (neuro)nauki SeeWidely.com wywiera pozytywny wpływ na sektor HR, rozwijając już ponad 300 organizacji, w tym topowe firmy z GPW i S&P500
Wierzę, że jednym z podstawowych celów naszego pokolenia jest stworzenie rozwiązań usprawniających nasze możliwości poznawcze, tak potrzebne do sprawnego funkcjonowania w coraz bardziej złożonym świecie.
Chętnie dzielę się swoją wiedzą o NeuroTechnologii, mózgu, praktycznym zastosowaniu neuronauki w marketingu, biznesie i na co dzień. Występowałem na scenach między innymi TEDx, Mobile Trends for Experts, SAP Lab, Linkedin Local, IKEA, Virtual Summit, DIMAQ, TXB.digital.
W skrócie: wykorzystuję i przekuwam wiedzę o funkcjonowaniu mózgu w praktyczne i efektywne rozwiązania biznesowe i działania marketingowe.
NeuroEfektywnie🧠
Źródła:
#1
[1] Hong-Viet V.Ngo, Thomas Martinetz, Jan Born, Matthias Mölle, Auditory Closed-Loop Stimulation of the Sleep Slow Oscillation Enhances Memory
[2] Ines Wilhelm, Susanne Diekelmann, Ina Molzow, Amr Ayoub, Matthias Mölle, Jan Born Sleep Selectively Enhances Memory Expected to Be of Future Relevance
[3] Jan Born, Bjorn Rasch, Stefen, Gais Sleep to Remember
#2
[4] Kåre Letrud, Sigbjorn Hernes, Mark Boylan, Excavating the origins of the learning pyramid myths,
#4
[5] Kerry McKellar, Elizabeth Sillence, Nick Neave, Pam Briggs, There Is More Than One Type of Hoarder: Collecting, Managing and Hoarding Digital Data in the Workplace,
[6] Stephanie Watson, When you can’t let go: What to do about hoarding
#5
[7] Dr Chieko Nakada, Dr Yuuri Nemoto, Dr Hiroko Hijikata, Dr Akihiro Kusumi, Institute for Integrated Cell-Material Sciences, Kyoto University
Rozmowa czy e-mail?
Chcesz dowiedzieć się jak neurobadania mogą pomóc w Twojej organizacji? Skontaktuj się z nami, używając formularza lub od razu zarezerwuj 30-minutową rozmowę w dogodnym dla siebie terminie.